اصولی برای تربیت موثر

3- اصل تسهیل 

منظور این است که اقدامات تربیتى باید امورى آسان و میسر باشد و ازفرد تکالیف سخت و طاقت فرسا نخواهیم و خواسته هاى ما طورى باشد که آن فرد با میل و رغبت آن را انجام دهد. آنان که با مسامحه عمل مى کنند بیشترین نتیجه را مى گیرند.

حضرت على علیه السلام خود بر این عمل تربیتى پاى مى فشردند و در هدایت انسان ها از آن بهره مى گرفتند و مى فرمودند:

ان الله سبحانه و تعالى ، یحب السهل النفس ، السمح الخلیفه القریب الاءمر  (6)

همانا خداى - پاک و بلند مرتبه - شخص ملایم طبع ، آسان گیر و گشاده دست را دوست دارد.

فطرت آدمى از خشونت و سخت گیرى بیزار است و هیچ چیز چون سهولت و ملایمت در تربیت کارساز نیست . حضرت در نامه اى به حارث همدانى نوشته اند:

و اکظم الغیظ، و تجاوز عند المقدره ، واحلم عند الغضب ، واصفح مع الدوله تکن لک العاقبه (7)

خشم خود را فرو بر و به وقت توانایى ، هنگام خشم ، در بردبارى بکوش و به هنگام قدرت ، چشم پوشى کن تا عاقبت از آن تو باشد.

۴- اصل تربیت عقلانى 

رسالت پیام آوران الهى در جهت شکوفایى استعدادها و تربیت عقلانى بوده است ، آن ها سعى داشته اند عقل ها را بالنده و انسان ها را به حکمت آراسته سازند.

در این تربیت ، قواى آدمى تسلیم خرد شده و به واسطه ی عقل اداره مى شود. عقل ، محور امور قرار مى گیرد و هوا و هوس از انسان رخت برمى بندد. حضرت على علیه السلام در ستایش این شیوه مى فرمایند:

استرشد العقل ، و خالف الهوى تنجع  (8)

راه راست را از عقل بخواه و با هوا مخالفت نما تا کامیاب شوى .

 

پی نوشت ها :

1- نهج البلاغه ، حکمت 70.

2- غررالحکم ، ج 1، ص 355.

3- نهج البلاغه ، کلام 222.

4- شرح غرر الحکم ، ج 4، ص 254.

5- نهج البلاغه ، نامه 53.

6- همان ، ج 2، ص 513.

7- نهج البلاغه ، نامه 69.

8- همان ، ج 2، ص 184.

 

منبع : برگرفته از کتاب "سلوک علوى (راهبردهاى امام على (ع ) در تربیت فرزندان ) "      

نویسنده : سید حسین اسحاقى

/ 0 نظر / 3 بازدید