خبرگزاری ایمنا: کارشناس مسئول ارزشیابی تحصیلی آموزش و پرورش استان اصفهان گفت: آزمونهای عملکردی می توانند اطلاعات لازم را از میزان تحقق اهداف مهارتی، عمق یادگیری و میزان درک و فهم دانش آموزان تا سطح کاربرد در عمل، به معلم ارائه دهند. 
 

به گزارش ایمنا، بر اساس آخرین استانداردهای جهانی، ارزشیابی باید با هدف آموزش و یادگیری تناسب داشته باشد. به عبارت دیگر نمی توان برای یادگیری هدف خاصی منظور نمود ولی برای ارزشیابی آن هدف، از آزمون و سنجش نامناسب استفاده کرد.

امروزه در مجامع بین المللی برای ارزشیابی اهمیت زیادی قائل هستند و مطلوب ارزشیابی را موفقیت آن در سنجش و ارزشیابی از دانایی، توانایی و شخصیت دانش آموز می دانند و این نکته بسیار نزدیک به این سخن حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظّم انقلاب اسلامی است که می فرمایند: "ما می خواهیم کسی که از آموزش و پرورش خارج می شود دارای برجستگی های علمی، عقلی و اخلاقی باشد".

سردرگمی بسیاری از والدین و معلمان در شناسایی ارزشیابی صحیح باعث شد تا به سراغ سید محمدرضا موسوی زاهد، کارشناس مسئول ارزشیابی تحصیلی آموزش و پرورش استان اصفهان برویم و درباره این موضوع با او مصلاحبه ای داشته باشیم.



ادامه مطلب
تاريخ : شنبه ٦ فروردین ۱۳٩٠ | ٧:٥٢ ‎ق.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()

برای مشاهده پاورپوینت روی واژه ی (عملکردی) کلیک کنید

عملکردی



تاريخ : سه‌شنبه ٢۸ دی ۱۳۸٩ | ۸:٤٧ ‎ق.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()
تاريخ : سه‌شنبه ۱ دی ۱۳۸۸ | ۸:۳۳ ‎ق.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()

                                     ریاضی



تاريخ : دوشنبه ۳٠ آذر ۱۳۸۸ | ۱٠:٤٧ ‎ق.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()
تاريخ : یکشنبه ٢٩ آذر ۱۳۸۸ | ۱٢:٤٥ ‎ب.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()

ریاضی

نمونه ی مذکور توسط کمسیون ارزشیابی گروه آموزشی  استان اصفهان

طراحی شده است.



تاريخ : یکشنبه ٢٩ آذر ۱۳۸۸ | ۱٢:۳٠ ‎ب.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()

کلیک نمایید



تاريخ : پنجشنبه ۱۱ تیر ۱۳۸۸ | ٩:٢٥ ‎ق.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()

کلیک نمایید



تاريخ : پنجشنبه ۱۱ تیر ۱۳۸۸ | ٩:۱٥ ‎ق.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()

کلیک نمایید



تاريخ : چهارشنبه ۱٠ تیر ۱۳۸۸ | ٢:٤٤ ‎ب.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()

کلیک نمایید



تاريخ : سه‌شنبه ٩ تیر ۱۳۸۸ | ۳:٥٩ ‎ب.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()
تاريخ : سه‌شنبه ٩ تیر ۱۳۸۸ | ۳:٥٤ ‎ب.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()

قسمت اول

 
قسمت دوم



تاريخ : چهارشنبه ٢٦ فروردین ۱۳۸۸ | ۸:٢٢ ‎ب.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()
تاريخ : دوشنبه ٢٦ اسفند ۱۳۸٧ | ۱:٥٠ ‎ب.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()
تاريخ : دوشنبه ٢٦ اسفند ۱۳۸٧ | ۱:۳٩ ‎ب.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()

صفحه١سوال                                 صفحه٢سوال



تاريخ : دوشنبه ٢٦ اسفند ۱۳۸٧ | ۱:۳٢ ‎ب.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()
تاريخ : دوشنبه ٢٦ اسفند ۱۳۸٧ | ۱:٢٢ ‎ب.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()

یک معلم برای تسهیل در فرایند یاددهی – یادگیری، به آگاهی از عملکرد های ذهن نیاز دارد. " مهارت های شناختی " را هنگامی می توان بهتر آموزش داد که بر اساس الگویی از فکر کردن باشند.

مفهوم " فکر کردن " بسیار کلی و پیچیده است و معنای آن فرایندهایی از مشغله های ذهنی و خواب دیدن تا حل مسائل پیچیده و خلق ایده های جدید را در بر می گیرد. این مفهوم در بین روان شناسان و متخصصان آموزش و پرورش ، غالباً " مهارت های شناختی " نامیده می شود.

الگوی فکر کردن، به فعالیت های ذهنی، چه آگاهانه و چه ناآگاهانه، اشاره دارد .این مقاله، چنین الگویی را ارائه می کند و کاربردهای آن را در آموزش و پرورش مطرح می سازد.

این الگو تا حدی شبیه به الگوی رایانه است، از این رو برای تجسم فرایند تفکر و یادگیری از آن استفاده می کنیم. الگوی یاد شده بر تلفیق اصولی از نظریه های محققانی چون آلندر، گت من، هب، هیل،  اوس گود، پیاژه و پن فیلد مبتنی است.

فرایند تفکر و یادگیری به صورت عملکردهای زیر تفکیک شده است :



ادامه مطلب
تاريخ : دوشنبه ٢ دی ۱۳۸٧ | ۱٠:٢۸ ‎ق.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()

چکیده

بیشتر اوقات ، هنگامی که از عملکرد مدرسه سخن به میان می آید ، بسیاری از بزرگان ، صاحب نظران ، اولیای دانش آموزان و حتی دولتمردان و سیاستگذاران از نمرات دانش آموزان در آزمون ها ،ارتقا یا کاهش آنها که بیشتر جنبه های شناختی را اندازه می گیرند ، یاد می کنند و این درحالی است که همه ی آنان به اتفاق رای وجود شاخص ها و معیارهای موثر دیگری را نیز تصدیق و تاکید می کنند که کمتر کمّی هستند وبیشتر جنبه ی توصیفی و کیفی دارند ولی سنگینی بار شاخص های کمّی آن چنان است که همین افراد فرآیند آموزش وپرورش و نقش مدرسه ها وآموزگاران را در ایجاد ، پرورش و رشد و توسعه ی خلاقیت فراگیران را نادیده می گیرند . بدیهی است حاکمیت شاخص های کمی و نتیجه ی محور بودن نظام ارزشیابی از آموخته های دانش آموزان چنان گسترده است که فعالیتهای خلاقانه را به فراموشی سپرده است بحث از ارزشیابی در دوره ی ابتدایی با استفاده از روش های فرآیندی و عملکردی و ابزارهایی مانند پوشه کار ، سیاهه رفتار ، آزمون ها و تکالیف درسی ، برگ ثبت مشاهدات و فعالیتهای داخل و خارج از کلاس اعم از فردی یا گروهی و نظایر آن در دستور کار معلمان در آموزش وپرورش قرار گرفته است باید گفت با وجودی که به کارگیری ترکیبی از
روش های کمی و کیفی ، اثر بخش ترین روش برای نمایش ابعاد متفاوت است ولی غالباً قسمت اعظم ارزشیابی ها فقط با استفاده از روش های کمی صورت
 می گیرد .
[1]

ما نیاز مند سیستم هایی از سنجش و ارزشیابی هستیم که به هر دانش آموز به دیده ی حرمت نگاه کند . موهبت های طبیعی وانسانی او را بسیار بیشتر از آزمون های سنتی نشان دهد . بازخوردی مثبت و تکالیفی روشن دهنده به او ارائه کند و باور داشته باشد که هر دانش آموز قابلیت رشد و پیشرفت مداوم را دارد . امروزه اعتقاد بر این است که آموزش و ارزشیابی دو فرآیند در هم تنیده اند . توالی آموزش وارزشیابی ، آموزش مرتب تکرار می شود و در این فرآیند شایستگی فرد رشد می کند و فراگیر یاد می گیرد که چگونه آموخته ها را در وضعیت های دشوار و نا آشنا به کار گیرد .[2]  

در این مقاله ابتدا جایگاه ارزشیابی در برنامه ریزی درسی ، ویژگیهای ارزشیابی مناسب ، مقایسه ارزشیابی از دیدگاه سنتی و نوین ، دسته بندی
 ارزشیابی های آموزشی ( آغازین ، تکوینی ، تراکمی ، ترکیبی ) ویژگیهای ارزشیابی مستمر و نقش آن در فرآیند آموزش بررسی می شود و سپس به طراحی انواع سئوالهای آزمون در سه حیطه ی دانشی ، مهارتی و نگرشی و در آخر به جمع بندی ونتیجه گیری پرداخته می شود .


مقدمه

در دو دهه اخیر ، باتوجه به تغییرات ناشی از تحولات اقتصادی ، اجتماعی و تکنولوژیک در سیاستگذاری و برنامه ریزی آموزشی برای بهبود کیفیت یادگیری تحولات قابل توجهی رخ داده است . همگام با ایجاد تحول در عناصر نظام آموزشی از جمله در برنامه درسی ، روشهای تدریس و منابع یادگیری ، ضرورت تحول در شیوه های سنجش آموخته ها نیز احساس شده است . از آنجا که نظام آموزش عمومی مهمترین بخش نظام آموزشی هر کشور در آماده کردن شهر وندان آگاه و مسئولیت پذیر است ؛ بهبود آن در زمره ی موضوعهای اصلی نظامهای آموزشی است در انجام این امر ، توجه به بهبودی شیوه های ارزشیابی آموخته های دانش آموزان ، به عنوان بازخورد جهت دستیابی به هدفهای توسعه انسانی و آموزش برای همه ، از اهمیت برخوردار است .

در نظام های آموزشی که ارزیابی به طور مستمر به عمل می آید . فعالیتها موفقیت آمیز تر است . اگر در نظام آموزشی ارزیابی انجام نشود نمی توان موفقیت را از شکست متمایز کرد . اگر موفقیت تشخیص داده نشود ، نمی توان به آن پاداش داد و اگر به موفقیت پاداش داده نشود ، احتمالاً تاوان شکست را باید داد و اگر شکست تمیز داده نشود نمی توان آن را تصحیح کرد .[3]




[1] - کتاب مجموعه مقالات ، ( سلیمی زاده 1382)

[2] - درستکار ، 1382

[3] - بازرگان -1380



ادامه مطلب
تاريخ : پنجشنبه ۱٤ شهریور ۱۳۸٧ | ٥:٠٩ ‎ب.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()

View Full Size Image               View Full Size Image



تاريخ : شنبه ٩ شهریور ۱۳۸٧ | ۳:۳٤ ‎ب.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()
تاريخ : شنبه ٢٢ تیر ۱۳۸٧ | ٤:٤٢ ‎ب.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()

پایه اول راهنمایی

صفحه١

 صفحه٢

پایه دوم راهنمایی

 صفحه١

 صفحه٢

  



ادامه مطلب
تاريخ : شنبه ٢٢ تیر ۱۳۸٧ | ٤:٢٤ ‎ب.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()

مباحث موجود در مقاله:

مقدمه

طبقه بندی جدید هدفهای یادگیری حیطه ی شناختی

شیوه های نودر سنجش عملکرد ونگرش دانش آموزان

منابع ومآخذ

برای مشاهده ی اصل مقاله به (ادامه مطلب )مراجعه نمایید

 



ادامه مطلب
تاريخ : چهارشنبه ۱٩ تیر ۱۳۸٧ | ٩:۳٠ ‎ق.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()

پایه اول راهنمایی تحصیلی

                                          

                پایه دوم راهنمایی تحصیلی                    

                                                   

            پایه سوم راهنمایی تحصیلی               

                                



تاريخ : یکشنبه ۱٦ تیر ۱۳۸٧ | ۱٠:۳٢ ‎ق.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()

۱- فهرست نمودن مهارتها ودانشی را که دانش اموزان باید یاد بگیرند

به طور مثال:

*پرورش گل

*خرید کردن وخرد کردن پول

*کمک به دیگران در حل مشکلات

۲-طراحی وآماده سازی تکالیف عملکردی که انجام آن مستلزم استفاده از دانش ها ومهارتهای مطرح شده در گام نخست توسط فراگیر باشد

به طور مثال:

چه نوع تکلیف نشانگر توانایی پرورش گل می باشد

۳-طراحی شاخصها وملاکهای عملکردی در راستای اندازه گیری میزان تسلط فراگیران

به طور مثال:

در چه حالت وشرایطی گل را خرید



تاريخ : پنجشنبه ۱٠ اسفند ۱۳۸٥ | ۳:٠٤ ‎ب.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()

oآزمونهای کتبی عملکردی :

این آزمونها در ظاهر به روش آزمونهای کتبی سنتی اجرا می‌شود.
اما هدف و آنچه که سنجیده می‌شود صرفا“ دانش نیست، بازده و محصول یادگیری و یا مراحل انجام و فرایند بروز عملکرد ارزیابی می‌گردد.
برای مثال وقتی از فراگیر می‌خواهیم که یک مدل خیاطی را با قلم و کاغذ طراحی کند، یک نقشه فرضی از آنچه که به او گفته می‌شود بکشد، یک مدار الکتریکی با خصوصیات معین رسم نماید، یک نوع نمودار آماری مناسب برای داده‌های ارائه شده رسم نماید، یک داستان کوتاه بنویسد و… در پی سنجش ترکیبی از دانش و آگاهی از یک طرف و مهارت و تسلط فرد به موضوع از طرف دیگر هستیم. 
oآزمونهای عملکردی شناسایی :
در این روش فراگیر از طریق شناسایی عیب و اشکال وسیله، توانایی و مهارت عملی خود را آشکار می‌سازد.
این شناسایی ممکن است از طریق گوش دادن به صدای وسیله و تشخیص عیب آن، مشاهده و رؤیت یک نقشه، طرح یا وسیله و تعیین نقص و کاستی آن باشدطبقه‌بندی اشیاء، جانوران، گونه‌های گیاهی در دروسی مانند شیمی، فیزیک و زیست‌شناسی یا تشخیص تلفظ درست یا نگارش صحیح کلمات زبان خارجه، شناسایی و تعیین روش حل یک مسأله ریاضی یا راه اثبات قضیه هندسی و… در صورتی که گویا و شاهد زندگی واقعی و برگرفته از موقعیتهای طبیعی باشد، همگی بیانگر آزمون عملی شناسایی یا تشخیص است. 
 
oسنجش عملکرد در موقعیتهای شبیه‌سازی شده  :
معمولاً در موقعیتهای آموزشی که احتمال خطر و آسیب جسمی برای فراگیر وجود دارد، وسایل و تجهیزات مورد نظر به تعداد کافی موجود نیست و یا گران قیمت و کمیاب می‌باشد، نحوه اجرا و فرایند تولید محصول یا فرآورده هدف آموزش و یادگیری است و… بجای استفاده از موقعیت کاملاً واقعی و طبیعی از شرایط تصنعی و شبیه‌سازی شده استفاده می‌گردد. این موقعیتها هم برای آموزش و هم برای سنجش بکار می‌رود اهمیت این روش برای آموزش و سنجش مهارتهای خاص در موقعیتهای ویژه است، مانند اقدام در حوادث و بلایای طبیعی سیل، زلزله و آتش‌سوزی، کمک به مصدومان وخیم در سوانح و… با تدارک موقعیت مشابه،‌ مهارت و توانایی افراد ارتقا یافته یا سنجیده می‌شود.
 
آزمون عملکرد نمونه کار :
    شبیه‌ترین روش به موقعیت واقعی در زندگی طبیعی افراد، روش نمونه کار است. برای مثال برخلاف روش شبیه‌سازی که در یک اتومبیل غیرواقعی و شرایط تصنعی رانندگی صورت می‌گیرد و هدف شناسایی اجزاء اتومبیل و هماهنگی بدن با وسایل است، در روش نمونه کار، فرد مسیری را واقعاً‌ رانندگی می‌کند و دانش و مهارت خود را در زمینه راندن اتومبیل بطور واقعی نشان می‌دهد. تعمیر موتور خراب یک اتومبیل به نحوی که پس از تعمیر بدون نقص کار کند، انجام سیم‌کشی واقعی برق یک اطاق، ساختمان و…، ترجمه کردن یک متن واقعی انگلیسی به فارسی
(یا برعکس)، مثالهای این روش است.


تاريخ : یکشنبه ۱٥ بهمن ۱۳۸٥ | ۱٠:٤٦ ‎ق.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()
 
n
 این اصطلاح همچنین شامل آزمونهای نمونه کار می‌شود که به شبیه‌سازی رفتار در خصوص اطلاعات مورد نظر می‌پردازد. ابزار نمونه کار می‌تواند قلم و کاغذ باشد که برای آزمون مهارت‌هایی از قبیل شمارش، تند نویسی، غلط‌گیری کردن استفاده می‌شود. 
n
تهیه و ارائه مقاله، انجام آزمایش‌های علمی،
 تهیه مجموعه (کلکسیون) عکس در مورد موضوعی معین (مانند بهداشت، حفظ محیط زیست، آلودگی آب، زلزله و…)،
 نوارهای ویدئویی و صوتی،
 برنامه‌های رایانه‌ای،
 گزارش‌های کتبی یا شفاهی،
 تهیه و توضیح نمودارها،
شکل‌ها و نقشه‌ها، کارها و نمونه‌های شبیه‌سازی‌ شده،
 تهیه روزنامه دیواری،
تعمیر ادوات و قطعات، و….
 قطعاً این مثال‌ها و تکالیف عملی و رفتاری، به یادگیری و سنجش متفاوتی از نوع امتحانات معمول و پایان دوره خواهد انجامید و یادگیری حاصل از آنها ماندگارتر و پایدارتر و نمرات سنجش آن هم با ثبات‌تر, واقعی‌تر و رواتر خواهد بود.
برخی از مثال‌ها و مصادیق آزمون عملکردی شامل این موارد می‌باشد:
آزمونهای عملکرد می‌کوشند تا عملکرد و رفتار واقعی و تاحد امکان طبیعی فراگیر را که درقالب یک تکلیف عملکردی در شرایط معینی بروز می‌کند، کمّی ساخته و به ارزش عددی تبدیل کنند. آزمون عملکرد آزمونی است که معمولاً نیاز به پاسخ حرکتی یا دستی دارد و عموماً اما نه همیشه شامل دستکاری تجهیزات و وسایل عینی است که مقابل آزمونهای قلم کاغذی مرسوم قرار می‌گیرد.


تاريخ : شنبه ۱٤ بهمن ۱۳۸٥ | ۳:۱۸ ‎ب.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()

نوشتن اهداف کلی و اهداف عینی

 

قبل از اینکه ارزیابی عملکردی و یا دستورالعمل نمره گذاری نوشته شده و یا انتخاب شوند, معلم باید به وضوح هدف از فعالیت را تعیین کند. همانند هر ارزیابی دیگری , اهداف کلی و اهداف عینی باید به وضوح نوشته شوند تا تدوین ارزیابی عملکردی و دستورالعمل نمره گذاری را هدایت کنند. « اهداف کلی» عباراتی کلی از نتایج مورد انتظار دانش آموز هستند و «اهداف عینی » به اهدافی در رفتارهای قابل مشاهده تقسیم می شوند (راجرزو سندو, 1996) . سوالاتی نظیر »مشتاقم چه اطلاعاتی در خصوص دانش و مهارت های دانش آموزان کسب کنم؟ » فعالیت چه محتوا , مهارت ها و دانشی را باید ارزیابی کند؟ ‌» و چه مدارک و شواهدی را برای ارزشیابی دانش و
مهارت های مناسب لازم دارم؟ »‌, می تواند ما را در شناسایی اهداف کلی و اهداف عینی خاص کمک کند.

 

توصیه هایی برای نوشتن اهداف کلی و اهداف عینی

 

1.       بیان اهداف کلی و اهداف عینی توام با‌ آنها, باید مرکز توجه آموزش و ارزیابی باشد. به بیان دیگر, اهداف کلی و عینی بیان شده برای ارزیابی عملکردی , باید کاملا در راستای اهداف کلی و عینی آموزش باشد به طور ایده آل , بیان اهداف کلی و عینی قبل از فعالیت آموزشی ارائه می شود و آموزش و ارزیابی را هدایت می نماید.

 

2.      اهداف کلی و اهداف عینی , هر دو باید دانش و اطلاعاتی را که برای یادگیری دانش آموزان ارزشمنداند منعکس کنند. هم آموزش و هم ارزیابی از یادگیری دانش آموز, اعمالی ارادی هستند و باید از طریق طرحریزی هدایت شوند. اهداف کلی و اهداف عینی چارچوبی برای تدوین این طرح فراهم می کنند. با در نظر گرفتن رابطه حساس بین اهداف کلی و اهداف عینی و آموزش و ارزیابی , این اهداف ( اهداف کلی و عینی ) باید منعکس کننده نتایج مهم یادگیری باشند.

 

3.    رابطه بین هدف ارائه شده و اهداف عینی که آن هدف را توصیف می کنند, باید روشن و آشکار باشد. اهداف عینی چارچوبی را ایجاد می کنند که هدف ارائه شده تحت این چارچوب مورد ارزیابی قرار می گیرد . بنابراین اینجا باید رابطه روشنی میان بیان اهداف کلی و عینی که آن هدف کلی را تعریف می کنند, باشد.

 

4.    همه جنبه های مهم هدف ارائه شده باید از طریق اهداف عینی منعکس شوند. بار دیگر اهداف کلی و اهداف عینی چارچوبی برای ارزیابی دستیابی به هدف ارائه شده فراهم می کنند بنابراین اهداف عینی همراه با اهداف کلی , باید جنبه های مهمی از اهداف کلی منعکس نمایند.

 

5.     اهداف عینی باید نتایج قابل اندازه گیری دانش آموزان را توصیف کنند. از آن جا که اهداف عینی چارچوبی برای ارزشیابی فراهم می کند, به شیوه ای بیان شوند تا رفتار دانش آموزان را طوری معین کنند تا بر روی حصول و دستیابی به اهداف بزرگتر متمرکز باشد.

 

6.     اهداف کلی و عینی باید برای هدایت و راهنمایی در زمینه انتخاب فعالیت ارزیابی مناسب استفاده شوند. وقتی که اهداف کلی و عینی روی یادآوری دانش حقیقی تاکید می کنند ارزیابی چند گزینه ای یا کوتاه پاسخ, ممکن است مناسب تر و کارآمدتر از ارزیابی عملکردی باشد.

 

وقتی که اهداف کلی و عینی بر روی نتایج پیچیده یادگیری نظیر: استدلال, برقراری ارتباط,کار تیمی و غیره تاکید می کنند, ارزیابی عملکردی احتمالاً مناسب است (پرلمن, 2002).

 

نوشتن اهداف کلی و عینی در ابتدا ساده به نظر می آید, روی هم رفته این فرایند مقدمتاً  به تعریف واضح نتایج مطلوب دانش آموزان نیاز دارند بسیاری از معلمان در ابتدا در زمینه ایجاد اهداف کلی و عینی راهنما در زمینه آموزش و قابل اندازه گیری , دچار مشکل می شوند. منبعی عالی که بر روی چگونگی نوشتن اهداف عینی قابل اندازه گیری متمرکز است, کتاب گرونلند (2000) می باشد.

 

همچنین, نویسندگان دیگر در خصوص این موضوعات , در قسمتهایی که کارهای عظیم خود مطالبی را بیان کرده اند ( به عنوان مقال ایراشن , 2000 , 2001, آوستر هوف, 1999)

 

تدوین ارزیابی عملکردی

 

همانطور که از عبارت بالا بر می آید, ارزیابی عملکردی نیازمند تمرکز بر روی دانش یا مهارت های دانش آموزان است . ( ایراشن, 2000, 2001, برالدی , 1998, پرلمن , 2002)

 

ارزیابی های عملکردی می تواند در اشکال بسیار متفاوت , شامل فعالیت های کتبی و شفاهی , گروهی و فردی باشند.

 

عاملی که ارزیابی های عملکردی را از دیگر فعالیت های واکنشی توسعه یافته متمایز می نماید این است که آنها از دانش آموزان می خواهند از دانش خود در یک زمینه ویژه استفاده کنند ( برالدی, 1998, ویگنیز, 1993).

 

معلم از طریق مشاهده یا تحلیل واکنش دانش آموز, می تواند آنچه که دانش آموز می داند , آنچه را که نمی داند و تصورات غلط دانش آموز با توجه به هدف ارزیابی را تعیین کند.

 

توصیه هایی برای تدوین ارزیابی عملکردی

 

1.       عملکرد انتخاب شده باید فعالیت با ارزشی را منعکس کند. بر طبق نظر (ویگنیز 1990) همیشه بهترین آزمون ها به معلمان و دانش آموزان , به یک اندازه در خصوص نوعی از فعالیت که از اهمیت بیشتری برخوردار است, آموزش
می دهند. این آزمون ها , معلمان و دانش آموزان را توانا ساخته , به آنها قدرت دور اندیشی را می دهند و تنها به عنوان منعکس کننده در آزمون های پیشین نیستند. وی کاربرد تکالیفی را توصیه می کند که شبیه فعالیت های نیروهای انسانی هستند. (به عنوان مثال:  گزارشات پروژه ای و ارائه آنها , نوشتن
خلاصه های حقوقی , جمع آوری تحلیل کردن و کاربرد داده ها در اتخاذ و تایید تصمیمات) به عبارت دیگر ارزیابی های عملکردی به دانش آموزان اجازه
می دهند که مهارت ها و دانش خود را در پاسخ به موقعیت های واقعی , به نمایش در آورند ( ایراشن, 2000, 2001, ویگنیز 1993).

 

2.      انجام و تکمیل ارزیابی هایی عملکردی باید تجربه یادگیری با ارزشی را فراهم کند. ارزیابی های عملکردی نیازمند زمان بیشتری برای اجرا, نسبت به اشکال دیگر ارزیابی هستند. سرمایه گذاری بر روی زمان کلاس باید به سود بالاتر و نتیجه بهتر منجر شود. این سود باید هم شامل افزایش فهم معلم از آنچه که دانش آموزان می دانند و می توانند انجام دهند , هم شامل افزایش دانش شاگردان از آموزش ها و محتوای  در نظر گرفته شده شود.

 

3.    ارائه اهداف کلی و اهداف عینی باید به طور آشکار و در راستای نتایج قابل
اندازه گیری فعالیت عملکردی باشد زمانی که تکلیفی انتخاب می شود می توان لیستی (فهرستی) از چگونگی تطبیق اجرا تکلیف با اهداف کلی و عینی مطلوب را فراهم نمود. اگر چگونگی تطبیق عملکرد دانش آموز با اهداف کلی و عینی مطلوب, آشکار و روشن نیست, تکلیف باید تنظیم شده و یا تکلیف جدیدی انتخاب شود .

 

4.    تکلیف نباید متغیرهای نامربوط یا در نظر گرفته نشده را بررسی کند. تکلیف را بررسی  کنید و فکر کنید که آیا عناصری از تکلیف وجود دارند که به طور مستقیم در اهداف کلی و اهداف عینی ترسیم نمی شوند و با‌ آنها مطابقت ندارند. آیا دانش در انجام تکلیفی که متناقص با هدف است ضروری است ؟ آیا فقدان این دانش , دانش آموزان را از انجام تکلیف, بنا به دلایلی که با هدف تکلیف موافق نیستند , باز می دارد؟ اگر چنین عواملی وجود دارد, ممکن است نیازمند تغییراتی برای تکلیف و یا انتخاب تکلیف جدیدی باشیم.

 

5.     ارزیابی هایی عملکردی باید بی طرفانه و دور از تعصب باشند. ارائه تکلیف باید جدای از کلیشه های جنسی و نژادی باشد. به علاوه تکلیف نباید تنها برای گروه خاصی از دانش آموزان سودمند باشد. برای مثال , تکلیفی که بشدت با آمارهای بیسبال وزین شده است. ممکن است بطور غیر عادلانه , برای دانش آموزان شیفته بیسبال , سودمند باشد.

 

توصیه های ارائه شده در بالا, از منبعی گسترده تر و وسیع تر در خصوص ساخت ارزیابی های عملکردی اقتباس شده است. علاقمندان در این زمینه می توانند برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص فرآیند تدوین از دیگر مقالات موجود در این مجله (مثلاً  براالدی, 1998 , رابر , 1996, ویگنیز, 1990) و یا کتابهایی در خصوص این موضوع (مثل ویگنیز 1993, 1998) استفاده نمایند.

 




تاريخ : یکشنبه ٩ مهر ۱۳۸٥ | ٢:٢٤ ‎ب.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()

تدوین ارزیابیهای عملکردی کلاس و دستور العمل نمره گذاری

 

( بخش اول ـ خلاصه اریک )

 

مشکلی که در استفاده از ارزیابیهایی عملکردی با آن مواجهیم تصمیم گیری در خصوص چگونگی نمره گذاری و امتیاز دادن به پاسخ های دانش آموزان است. دستورالعمل های نمره گذاری مکانیزمی برای نمره گذاری واکنشها و پاسخ های
دانش آموزان برای انواع مختلف ارزیابیهای عملکردی فراهم می کند. این خلاصه دو قسمتی از مقاله جاری و تجربه نویسنده مشتق می شود تا پیشنهاداتی را برای تدوین و گسترش ارزیابیهای عملکردی و دستورالعمل های نمره گذاری همراه آن مشخص نماییم
.

پیشنهادات در پنج مقوله تقسیم شده اند:

1 ـ نوشتن اهداف کلی و اهداف عینی

2 ـ تدوین ارزیابیهای عملکردی

3 ـ تدوین دستورالعمل های نمره گذاری

4 ـ اجرای ارزیابی های عملکردی

5 ـ نمره گذاری,  تفسیر و کاربرد نتایج

این چکیده در خصوص دو مقوله اول به بحث می پردازد. چکیده دیگر سه مورد آخر را بیان می کند. این مقوله ها خواننده را از طریق چهار مرحله از فرآیند ارزیابی کلاسی, شامل طراحی , جمع آوری , تفسیر و کاربرد راهنمایی می کند (موسکال,
a
 2000).  پیشنهادات ارائه شده در این مقاله ویژه فعالیت های ارزشیابی رسمی به عنوان نقطه ی مقابل فعالیت های ارزشیابی غیر رسمی هستند  (استیگنیز , 1994)‌. فعالیت های ارزشیابی رسمی به فعالیت های اطلاق می شوند که دانش آموزان از ارزشیابی خود توسط دیگران آگاه هستند. فعالیت های ارزشیابی غیر رسمی بر فعالیت هایی دلالت
می کنند که دانش آموزان از ارزیابی خود توسط دیگران آگاه نیستند ( استیگنیز , 1994)‌.

اگر چه برخی از این پیشنهادات برای ارزیابی های غیر رسمی مناسب هستند تاکید اصلی این مقاله بر روی فعالیت های ارزیابی رسمی است. مقاله حاضر بر این فرض استوار است که خواننده از دانش پایه در زمینه ارزیابی های عملکردی و دستورالعمل های نمره گذاری برخوردار است. اگر این فرضیات صحیح نیستند, به خواننده توصیه می شود قبل از مطالعه این مقاله , مقالات قبلی در خصوص ارزیابی های عملکردی و دستور العمل های نمره گذاری را مرور نماید. مقاله برآلدی (1998) تحت عنوان «ارزیابی های عملکردی در کلاس درس», مقدمه ای در خصوص ارزیابی های عملکردی و چگونگی استفاده از آنها در کلاس درس به شمار می رود. موسکال (b2000)‌, در مقاله خود تحت عنوان «دستورالعمل های نمره گذاری: این دستور العمل ها چیست؟ چه وقت و چگونه انجام می گیرد؟» در خصوص اصول تدوین دستورالعمل نمره گذاری بحث می کند. مرتلر (2001) در مقاله خود با نام «طراحی دستور العمل های نمره گذاری برای کلاس درستان» مختصراً شرح می دهد که چگونه دستورالعمل نمره گذاری را تدوین نموده , از آنها در کلاس درس استفاده کنیم.

 

ترجمه وتنظیم:پوران خروشی

 

 



تاريخ : سه‌شنبه ٤ مهر ۱۳۸٥ | ۱٢:٠٠ ‎ب.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()

درصد نمره ای که برای هر مهارت در نظر گرفته می شودباید با زمان صرف شده توسط هر دانش آموز برای یادگیری آن مهارت در ارتباط باشد.

به عنوان مثال دانش آموزی که ۷۰درصد از وقت خود را صرف یادگیری تولید شفاهی زبان

می کندباید ازارزشیابی متناسب با این زمان برخوردار شود.

هنگام تهیه وتدوین اهداف یادگیری وراهکارهای ارزیابی؛ معلم بایدبه نیازهای شخصی دانش آموزان خود توجه نماید.

ارزشیابی باید سبب افزایش مهارت ارتباطی وزبانی در دانش آموزان شود.

به عنوان مثال در فرانسه ؛ارزشیابی باید شامل مسائل فرهنگی وکلیه ی اجزاءبرنامه ی آموزشی باشد.



تاريخ : شنبه ٢۱ امرداد ۱۳۸٥ | ۱٠:٥۳ ‎ق.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()

در چهارچوب برنامه ی آموزشی فرانسه اصولی وجود دارد که باید در ارزشیابی مورد استفاده قرار گیرند.این اصول عبارتند از:

ارزشیابی جزء لاینفک آموزش ویادگیری است.

ارزشیابی آگاهی از میزان یادگیری را در دانش آموزان وبازخورد لازم جهت اطلاع از نیل به اهداف آموزشی رادر معلمان؛ در اختیار ما قرار می دهد.

ارزشیابی باید با فعالیتهای معنا دار وبا آنچه که دانش آموزان آموزش دیده اند در یک راستا باشد.

به عنوان مثال برای آزمون لغات ودستور زبان که دانش اموزان آن را به طور شفاهی تمرین می کنند؛از ارزشیابی کتبی استفاده نمی شود.

(ادامه درقسمت بعدی)



تاريخ : چهارشنبه ٢۱ تیر ۱۳۸٥ | ٦:٠٦ ‎ب.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()

آشنایی با آزمون های عملکردی ( ارزشیابی اصیل ) 

 جان مولر:‹‹ نوعی از ارزشیابی را که در آن از دانش آموزان خواسته می شود کاری شبیه کارهای روزمره انجام داده و از مهارت ها و اطلاعات ضروری خود به طور بهینه استفاده کنند را ارزشیابی اصیل گویند .››

گرنت ویگنیز :‹‹ دراین نوع از ارزشیابی مسایل و سوالات مهمی مطرح می شوند و دانش آموزان باید از اطلاعات خود برای انجام عملکردی موثر و خلاق استفاده نمایند . این سوالات  با سوالات و مشکلات نوجوانان و یا متخصصان آموزشی متفاوت و یا مشابه هستند . ››

ریچارد جی استیگینز:‹‹ آزمونهای عملکردی برای تقویت مهارت ها و توانایی های  ویژه دانش آموزان به منظور استفاده از مهارت ها و اطلاعات یاد گرفته شده توسط آنهامی باشد .››

ارزشیابی اصیل چگونه است ؟

          معمولا ارزشیابی اصیل شامل کاری است که دانش آموزان باید آن را انجام دهند و دستورالعملی که عملکرد دانش آموزان توسط آن مورد ارزیابی قرار می گیرند .

   ارزشیابی اصیل از چه نظر با ارزشیابی سنتی مشابه و یا متفاوت است ؟

          در زیر به مقایسه دو نوع از ارزشیابی می پردازیم :

ارزشیابی سنتی :

          منظور از ارزشیابی سنتی ، ارزشیابی آزمونهای چهار جوابی ، پرکردن جاهای خالی ،‌ صحیح / اشتباه و اتصالی می باشد که استفاده از این آزمونها هنوز در آموزش ، متداول و رایج است . به طور معمول در این آزمونها ،‌دانش آموز جوابی را انتخاب می کند و یا برای پرکردن جاهای خالی ، اطلاعاتی را به یاد می آورد. این آزمونها می توانند به عنوان آزمونهای استاندارد و یا آزمونهای تهیه شده توسط معلم در نظر گرفته شوند . همچنین این آزمونها می توانند به صورت محلی ، ایالتی و یا بین المللی اجرا شوند . در پشت ارزشیابی سنتی و اصیل عقیده ای نهفته است که بر اساس این عقیده ،‌هدف اولیه مدارس در گذشته ،‌پرورش افرادی مفید و سازنده بوده است . از ابتدا،‌ نقطه نظرات درخصوص ارزشیابی به دو دسته تقسیم شده اند . زمینه ارزشیابی سنتی فلسفه آموزش  بوده و از اهداف زیر برخوردار است :

      1-هدف مدرسه پرورش افرادی مفید و سازنده است .

2-   دانش آموزان برای نیل به هدف بالا ،‌باید از مهارتها و اطلاعات خاصی برخوردار باشند .

   3- مدرسه باید این مهارت ها و اطلاعات را به دانش آموزان آموزش دهد .

 برای اطلاع از موفقیت در این امر ، مدرسه باید مهارت ها و اطلاعات
دانش آموزان را مورد ارزیابی قرار دهد . 

در مدل ارزشیابی سنتی ، برنامه آموزشی از ارزشیابی تشکیل شده است . در ابتدا میزان اطلاعات دانش آموزان سنجیده شده ،‌برنامه آموزشی براساس این اطلاعات تهیه و تدوین می شود . متعاقبا  به منظور اطلاع و آگاهی از یادگیری و بکار بردن برنامه آموزشی ،‌ ارزشیابی اعمال خواهد شد .

ارزشیابی اصیل :

درمقایسه با ارزشیابی سنتی ،‌ارزشیابی اصیل دارای اهداف زیر است :

      1- هدف مدرسه تربیت افرادی مفید و سازنده است .

    2- دانش آموزان برای اینکه افرادی مفید و سازنده باشند ، باید از توانایی انجام کارها ی معنادار در شرایط عادی و وا قعی برخوردار باشند .

 3-  مدارس باید دانش آموزان را برای کسب مهارت کافی در زمینه انجام کارها هنگام فارغ التحصیلی مورد حمایت قرار دهند .

   4- به منظور آگاهی از موفقیت و نیل به هدف ، مدرسه از دانش آموزان می خواهد کارهایی را در شرایط روزمره انجام دهند .

در ارزشیابی اصیل ، ارزشیابی از برنامه آموزشی مشتق شده است  . به این معنا که در این نوع از ارزشیابی معلم ، درابتدا وظایف و کارهایی را برای عملکرد دانش آموزان به منظور توجه به توانایی های
آنان ،‌تعیین می نماید و سپس برنامه آموزشی که دانش آموزان را قادر
می سازد این وظایف را به نحو احسن انجام دهند تهیه می شود . این برنامه آموزشی شامل یادگیری اطلاعات و مهارت های لازم و ضروری می باشد .

            مربی گلف ،‌که مهارت های لازم برای انجام یک بازی خوب را در اختیار بازیکنانش قرار می دهد هیچگاه برای آزمون مهارت بازیکنان خود از آزمون چهار جوابی استفاده نمی کند . بلکه از بازیکنان خود می خواهد تا در یک بازی مهارت های خود را به نمایش گذارند . از این نکته نه تنها برای
مهارت های
ورزشی ،‌ بلکه برای اهداف آموزشی نیز می توان استفاده نمود . می توان به دانش آموزان آموزش داد که بجای یادگیری صرف
ریاضیات ، تاریخ و یا علوم ،چگونه می توانند این مهارت ها را مورد استفاده قرار دهند. به همین منظور برای ارزیابی آنچه که دانش آموزان یادگرفته اند از آنها بخواهید کارهایی راانجام دهند که برای انجام آن کارها از مهارت های ریاضیات ، تاریخ و یا جستجوی علمی استفاده نمایند .

                              ارزشیابی اصیل مکمل ارزشیابی سنتی :

          معلم نباید مجبور به انتخاب یکی از دو ارزشیابی سنتی و یا اصیل شود . می توان با ادغام این دو نوع از ارزشیابی بسیاری از نیازها را برطرف ساخت . به عنوان مثال اگر مجبور به انتخاب یک راننده از بین دو نفر که یکی امتحان رانندگی را قبول و امتحان کتبی را رد ، و یکی امتحان رانندگی را رد و امتحان کتبی را قبول شده است باشیم ، به طور حتم  نفر اول را انتخاب خواهیم کرد. اگرچه ترجیح می دهیم راننده ای را انتخاب کنیم که در هر دو آزمون قبول شده باشد . ما ترجیح می دهیم راننده ای را انتخاب کنیم که از اطلاعات کافی در زمینه رانندگی برخوردار بوده ( ارزشیابی سنتی ) و همچنین از این اطلاعات برای انجام یک رانندگی خوب و مطمئن استفاده کند ( ارزشیابی اصیل ) . 

                  توضیح درباره  نگرشهای ارزشیابی سنتی و اصیل :

          یکی دیگر از روشهای تشخیص ارزشیابی سنتی و اصیل ، تبیین نگرشهای این دو نوع از ارزشیابی می باشد . البته ارزشیابی سنتی مانند ارزشیابی اصیل از فرمهای گوناگونی برخوردار است . در صفحه بعد به تفاوت بین  نگرشهای این دو نوع از ارزشیابی توجه کنید .

در زیر به توضیح هر یک از این نگرشها می پردازیم :

اصیل

سنتی

انجام یک کار

انتخاب پاسخ

زندگی ( شرایط ) واقعی ( روزمره )

شرایط تصنعی ، ساختگی ، غیر طبیعی

تولید / استفاده

یادآوری / شناخت

دانش آموز محور

معلم محور

دلایل مستقیم

دلایل غیر مستقیم

انتخاب پاسخ در مقایسه با انجام یک کار :

          در ارزشیابی سنتی دانش آموزان باید از بین پاسخهای گوناگون پاسخ صحیحی را انتخاب کنند( سوالات چهار جوابی ، صحیح / غلط ،‌اتصالی ) . در مقایسه با این امر ،‌ در ارزشیابی اصیل از دانش آموزان خواسته می شود تا یادگیری خود را از طریق انجام فعالیتهایی پیچیده ومعنادار ،‌ تثبیت نمایند .

شرایط تصنعی در مقایسه با شرایط واقعی :

          در محیط خارج از مدرسه و در شرایط واقعی کمتر پیش می آید که برای اثبات مهارتهای خود از بین چهار مورد انتخاب یک مورد را انتخاب نماییم. هدف از آزمون هایی که در شراط تصنعی تهیه می شوند ، افزایش تعداد دفعاتی است که مهارت دانش آموز در طول مدت زمانی کوتاه و به منظورتقویت ، مورد ارزیابی قرار می گیرد . ولی در شرایط واقعی ودر ارزشیابی اصیل ازدانش آموزان می خواهیم تا از طریق انجام کاری مهارت خود را تقویت نمایند .

یادآوری / شناخت اطلاعات در مقایسه با تولید / استفاده اطلاعات :

          یک ارزشیابی سنتی خوب ( تستها و آزمونهای کوتاه )‌می تواند به طور دقیق میزان اطلاعات کسب شده توسط دانش آموز را اندازه گیری کند . همانطور که در بالا اشاره شد ، تستها و آزمونها می توانند به عنوان مکمل ارزشیابی اصیل در ارزشیابی معلمان از پوشه های کار تلقی شوند . در اغلب موارد ما به یادآوری و شناخت حقایق ، ایده ها و موضوعات گوناگون زندگی می پردازیم .‌ به همین خاطر تستها ، اصیل و معتبر شناخته
می شوند . ولی یادآوری و شناخت ، نسبت به استفاده عملی اطلاعات به منظور تولید و یا عملکرد خارج از حیطه حقایق ، ایده ها و موضوعات
گوناگون ، از کارآیی کمتری برخوردار است . ارزشیابی اصیل از دانش‌آموزان می خواهد تا آنچه را فراگرفته اند با رفتاری بنیادی مورد تجزیه و تحلیل و استفاده قرار دهند . در این شرایط دانش آموزان از شانس تولید معانی جدید در این شیوه برخوردارند . 

معلم محوری در مقایسه با دانش‌آموز محوری :

          در ارزشیابی سنتی آنچه که دانش آموزان فراگرفته اند و یا می توانند فراگیرند توسط افرادی که آزمون را تهیه و تدوین کرده اند مورد بررسی قرار می گیرد . در این نوع از ارزشیابی توجه دانش آموزان بر روی محدودیت های موجود در آزمون متمرکز شده است . در مقایسه ، ارزشیابی اصیل ،‌ به دانش آموزان اختیار عمل بیشتری برای انتخاب آنچه که مهارت نامیده می شود ، داده شده است . حتی هنگامی که دانش آموزان نمی توانند موضوع و یا قالبی خاص را برای تولید و عملکرد خود انتخاب کنند ،‌راههای گوناگون و قابل قبول دیگری موجود می باشند . ارزشیابی هایی که صرفا توسط معلمان کنترل می شوند از مزیتها و عیوبی  برخوردارند . همین طور فعالیتهای دانش‌آموز محور نیز از نقاط ضعف و قوتی برخوردارند که در انتخاب و اعمال ارزشیابی باید به این موارد توجه شود .

دلایل مستقیم در مقایسه با دلایل غیرمستقیم

          حتی اگر سوالات چهارجوابی بجای یادآوری اطلاعات از دانش آموز بخواهد اطلاعات را تجزیه و تحلیل کرده و آنها را در موقعیتی جدید مورد استفاده قرار دهد ، و دانش آموز پاسخ صحیحی را انتخاب کند ، این آزمون چه اطلاعاتی در خصوص دانش‌آموز دراختیار شما می گذارد ؟ آیا این دانش آموز گزینه صحیحی را انتخاب می کند ؟ چه چیز باعث می شود تا دانش آموز چنین پاسخی را انتخاب نماید ؟ جواب این سوالات مشخص نیست . در عوض
می توانیم درباره آنچه که دانش آموز می داند و یا با استفاده از اطلاعات خود می تواند انجام دهد ، نتیجه گیری و استنباط نماییم . این دلیل ،‌ دلیلی غیر مستقیم برای استفاده معنادار اطلاعات در موقعیتهای پیچیده و روزمره و واقعی به شمار می رود . در عوض ارزشیابی اصیل شواهدی مستقیم از ساختن اطلاعات در اختیار ما می گذارد . همانطور که در مثال گلف یادآور شدیم ،‌ بازی گلف باعث دستیابی مربی به مهارت بازیکن می شود در حالیکه امتحانی کتبی چنین اطلاعاتی را در اختیار مربی نخواهد گذاشت . آیا دانش آموز می تواند گفته های دیگران را مورد نقد و انتقاد قرار دهد ؟ ( این مهارت ،‌یکی از مهمترین مهارت های مورد نیاز در شرایط و موقعیتهای واقعی می باشد . ) درخواست معلم از دانش آموز برای نوشتن چنین انتقادی دلایلی مستقیم از این مهارت دانش آموز دراختیار معلم می گذارد درحالیکه چنین اطلاعاتی از طریق سوالات چهارجوابی و یا سولات تحلیلی درخصوص موضوع ،‌ در اختیار معلم قرار نخواهد گرفت . اگرچه هردو نوع ارزشیابی در جای خود مفید و سودمند هستند .

                                      آموزش از طریق امتحان :

          این دو نوع ارزشیابی ، انواع گوناگونی از آموزش از طریق امتحان را دربردارند . در ارزشیابی سنتی ، معلمان از آموزش از طریق امتحان دلسرد خواهند شد . زیرا در این نوع از ارزشیابی ،‌آزمون ها ،‌تنها اطلاعات و میزان یادگیری دانش آموزان را مورد ارزیابی قرار می دهند و به این موضوع تاکید می کنند که عملکرد دانش آموزان نسبت به موضوعی خاص بیانگر میزان اطلاعات آنان درباره مواردی مشابه است . اگر معلمان در طول دوره آموزش ، تنها بر روی مواردی که مورد آزمون قرار می گیرند تاکید کنند ،‌عملکرد خوب درباره آن موضوع بیانگر دارا بودن اطلاعات در تمامی موارد نیست . در نتیجه معلم ،‌آزمون را به صورت مخفیانه نگه می دارد تا مواردی که مورد امتحان قرار می گیرد از قبل مشخص نباشند و در نتیجه آنها از طریق آزمون آموزش نخواهند داد .

در ارزشیابی اصیل ، معلمان نسبت به استفاده آموزش از طریق آزمون تشویق می شوند . دانش آموزان نیازمند یادگیری برای عملکردی مناسب درخصوص وظایفی معنادار هستند . برای کمک به دانش آموزان در این
امر ،باید مدلهایی از عملکردخوب ( و نه عالی ) را در اختیار آنها قرار داد . به علاوه معلمان باید دستورالعمل انجام کارها را برای دانش آموزان بیان کنند . آیا این مورد به معنای “ تقلب ” است ؟ آیا در این صورت دانش آموزان بجای یادگیری ، تنها به تقلید از کار دیگران می پردازند ؟ ارزشیابی اصیل به تقلید منتهی نمی شود . پاسخی صحیح برای تقلید و یا کپی برداری در این نوع از ارزشیابی وجود ندارد . از طریق آگاه کردن دانش آموزان از عملکرد خوب و ویژگیهای آن دانش آموزان می توانند مهارت ها و اطلاعات مورد نیاز برای انجام یک عملکرد خوب و مناسب را در خود گسترش داده و تقویت نمایند .

                                نامهای دیگر ارزشیابی اصیل :

ارزشیابی عملکرد :

به این نام خوانده می شود چون از دانش آموزان می خواهد وظایفی ( کارهایی ) معنادار انجام دهند . ارزشیابی عملکردی یکی از نامهای متداول ارزشیابی اصیل به شمار می رود . وجه تمایز ارزشیابی عملکردی وارزشیابی اصیل در آن است که در ارزشیابی عملکردی به اصالت و اعتبار کار انجام شده توجهی نمی شود . از نقطه نظر مربیان آموزشی ، ارزشیابی اصیل همان ارزشیابی عملکردی است که در آن از کارها و یا موضوعات واقعی و روزمره استفاده می شود . هر دو نوع از این ارزشیابی ، از
دانش آموزان نمی خواهد کارهایی را انجام دهند که معتبر و واقعی نیستند
.

ارزشیابی جایگزین :

          به این دلیل به این نام خوانده می شود چون ارزشیابی اصیل جایگزین ارزشیابی سنتی است .

ارزشیابی مستقیم :

          به این دلیل به این نام خوانده می شود چون ارزشیابی اصیل شواهدی مستقیم از استفاده معنادار و واقعی اطلاعات و مهارت ها را در اختیار ما می گذارد . اگر دانش آموز به یک سوال چهارجوابی به درستی پاسخ دهد ، می توان به طور غیر مستقیم دریافت که وی
می تواند این اطلاعات را در محیطی واقعی عملا مورد استفاده قرار دهد . ولی استفاده از شواهد مستقیم در نتیجه گیر ی ، مانند بازی گلف از تاثیر واهمیت ویژه ای برخوردار است .



تاريخ : شنبه ٢٧ خرداد ۱۳۸٥ | ۸:٠۸ ‎ق.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()

به نام خدا

بنا بر تقاضای آموزگاران محترم پایه ی پنجم ابتدایی؛آزمون عملکردی کتاب هدیه های آسمانی پایه ی مذکور مجددا در صفحه ی اصلی قرار داده شد ودر ذیل قابل مشاهده ودسترسی می باشد.

سوالات پیشنهادی آزمون هدیه های آسمان پایه پنجم ابتدایی :

1- ای خدای مهربان مطمئن هستم که تو هستی زیرا ..................................

* تعیین حدود انتظار : حداقل دو جمله بنویسید .

* تعیین ملاک ارزشیابی نمونه : هر جمله صحیح و مربوط به موضوع نیم تا یک نمره بنا به نظر معلم

2- کتاب هدیه های آسمان خود را باز کن . دو بیت شعر از آن انتخاب کن و با خط زیبا بنویس .

- این شعر در باره ی چیست ؟  * برخی از همکاران محترم ممکن است از فراگیران بخواهند شعر را از حفظ بنویسند .

- دلیل انتخاب خود را بنویس .

* تعیین ملاک ارزشیابی نمونه : به کارگیری تلاش برای زیبا و تمیز نویسی
 نیم نمره ، انتخاب شعر نیم نمره ، بیان دلیل نیم نمره و ...
 

3- قصه یا خاطره ای بنویس که در آن خداوند به موجودی گرفتار کمک کرده باشد .

* تعیین ملاک ارزشیابی نمونه : بیان هر قصه یا خاطره خودساخته یا واقعی یک نمره حداکثر در 4 یا 5 جمله که با موضوع مربوط باشد .

4- انتخاب یک داستان :

* همکاران محترم می توانند داستانی را انتخاب و به شیوه های زیر برای فراگیران سوال طرح نمایند :

- داستان را نام گذاری کن .

- چه نتیجه ای از این داستان می گیری ؟

- احساس خود را نسبت به داستان بنویس .

- از کدام قسمت داستان بیشتر لذت بردی ؟یک جمله از آن را بنویس .

5- خودت را به جای او بگذار و جواب بده .

امین دیر به مدرسه رسید . معلم از او پرسید چرا دیر آمدی ؟
او گفت زیرا ..........................

معلم پرسید چرا این اتفاق افتاد ؟ او گفت زیرا ..............................

معلم پرسید چرا این اتفاق افتاد ؟ او گفت زیرا ..............................

* همکاران محترم پاسخ سوال باید با توجه به سوال و اتفاق قبلی داده شود .

6- برای دو ساعت وقت خود برنامه ریزی کن .

7- یکی از اموال عمومی در مدرسه را نام ببرید .

بهترین روش های استفاده از آن را بنویسید . حداقل چهار مورد

8- در مکان های زیر یک نمونه اسراف نام ببر و برای هر کدام سه پیشنهاد بده که چگونه می توان از اسراف جلوگیری کرد ؟

در خانه : نمونه اسراف ...................      در مدرسه : نمونه اسراف .................

پیشنهادها           1-                                پیشنهادها           1-    

 برای جلوگیری   2 -                                برای جلوگیری         2-

 از اسراف :          3-                                 از اسراف :          3-

9- معنای کلمه توحید را بنویسید .

یک کلمه هم خانواده برای آن بنویس .

در کجاها این کلمه را شنیده ای ؟

10 - عید غدیر خم برای ما مسلمانان روز بسیار خوبی است .
زیرا ................................

* حداقل در دو جمله

11- جملات مربوط را به هم وصل کنید .

oبرنامه ریزی                1  خدا بی نیاز است

oالله صمد                    2  محمد مداد نیمه تمام خود را دور انداخت .

oقل هو الله احد          3  مریم دو روز قبل از امتحان ریاضی تمام اشکالات خود را از معلم پرسید .

oاسراف                      4  بگو خدا یکتا است .

12- از دفتر نیمه تمام سال قبل خود چه استفاده هایی می توانی بکنی ؟ حداقل دو جمله

* معیار ارزشیابی : حداقل دو جمله نمره کامل ، بیش از دو جمله ی با انعطاف و غیر تکراری هر مورد 25/. اضافه گردد .

13- این کتاب کلامی است پر از حکمت ، هدیه ای است از آسمان ، کتابی است که بوی خدا می دهد .

- نام این کتاب چیست ؟

- این کتاب چه ارتباطی با کتاب درسی شما (( هدیه های آسمان )) دارد ؟

* معیار ارزشیابی : نام قرآن 5/. نمره - بیان هر گونه ارتباط منطقی 5/. نمره

14- کتاب درسی قرآن خود را باز کن . یک پیام قرآنی انتخاب کن ، معنی آن را بنویس ، یک مورد کاربرد آن در زندگی روزمره ات را بنویس .

15- طبق بحث و گفتگوی کلاسی به نظر تو حضرت علی (ع) چه ویژگی هایی داشت که شایسته جانشینی حضرت محمد (ص) شد ؟          

16- صفحه ......... ( به طور مثال 33 ) کتاب را باز کن ، متن را بخوان و تصویر را با دقت نگاه کن . نظر خودت را بنویس .

17- کامل کن .

رفتار مردم قبل از اسلام :                  1-                              2-

رفتار مردم بعد از اسلام :                  1-                               2-

18- با توجه به تصویر                                                                                                                  

دو مورد اسراف نام ببر

Go to fullsize image

                                                                                    

دو مورد راه های جلوگیری از اسراف را بنویس .

* معیار ارزشیابی : موارد در ارتباط با موضوع تلفن ، دقت ، هزینه ، .... باشد



تاريخ : دوشنبه ۱۸ اردیبهشت ۱۳۸٥ | ٢:٢٤ ‎ب.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()

نمونه سوالات آزمون عملکردی کتاب هدیه های آسمانی پایه ی چهارم ابتدایی

۱-  یکی از نیازهای انسان احتیاج به غذا است . خدای مهربان برای رفع این نیاز دستگاه گوارش را آفریده است .

دانش آموز خوبم اکنون :

الف- دو نمونه ی دیگر از نیازهای خودت را بنویس .

ب- برای رفع این نیازها خداوند چه توانایی هایی در اختیارت قرار داده است ؟

۲- یک خاطره یا داستان کوتاه بنویس که نشان دهد خدای مهربان به فکر تو بوده و تو را یاری کرده است .

۳- کتاب خود را باز کن و با مطالعه ی درس کودکی بر آب دلیل نگرانی و نیز امیدوار بودن مادر حضرت موسی (ع) را پس از به آب انداختن فرزندش بنویس .

** همکار محترم این سوال کتاب باز می باشد و هدف آن سنجش میزان درک مطلب فراگیران است . **

۴- یکی از خواسته های خود را به صورت دعا در کادر زیر بنویس . سپس آن را با سلیقه ی خودت تزیین کن .

 

 

۵- به سوالات زیر پاسخ بده :

الف - نام یکی از دوستانت ...............................

ب- دو انتظاری که از او داری ....................................................................

ج- دو انتظاری که حدس می زنی او از تو دارد ...........................................

۶-حضرت خدیجه (س) همسری شایسته برای پیامبر گرامی اسلام بود .

زیرا .......................................................................................................

.............................................................................................................

** همکار محترم معیار ارزشیابی این سوال نوشتن حداقل دو سطر در ارتباط با موضوع می باشد .

۷- ما به عنوان یک مسلمان چه وظیفه ای در برابر دیگر پیامبران الهی داریم ؟ حداقل دو مورد بنویسید .

** همکاران محترم جهت ارتباط این موضوع با زندگی روزمره دانش آموزان مساله ی هتک حرمت پیامبر اسلام توسط دشمنان و نوع برخورد با موضوع را می توان به صورت زیر عنوان نمود :

طی ماه های گذشته در رادیو و تلویزیون در ارتباط با نوع برخورد دشمنان اسلام با پیامبر اسلام شنیده اید . مسلمانان چه برخوردی می توانند با این مساله انجام دهند ؟ در دو سطر بنویسید . **

۸- درس ۹<به جای دشنام> را مطالعه کن وسه سفارش اخلاقی امام موسی کاظم (ع)را بنویس.

**همکاران محترم ِهرچند صفتی که دانش آموزان با توجه به مفهوم درس بنویسند قابل قبول است.

۹-دو بیت شعر زیر را بخوان واحساس خود را در باره ی امام رضا (ع ) بنویس

کاش من یک بچه آهو می شدم

                                                      می دویدم روز وشب در دشتها

توی کوه ودشت وصحرا روز وشب

                                                      می دویدم تا که می دیدم تورا

**معیار ارزشیابی :جملاتی پذیرفته می شودکه درارتباط با موضوع باشد.

۱۰-اگر در حرم حضرت رضا (ع) بودم

................................................................... .........................................

..............................................................................................................

معیار ارزشیابی:حداقل دوسطر بنویسند.

پیشنهاد:تصاویری در مورد جشن عاطفه هایا جشن نیکوکاری یا احسان وفداکاری و...

تهیه شود وسوال زیر مطرح گردد:

۱۱- تصویر روبرو در باره ی چه موضوعی است ؟ دوسطر بنویس.

۱۲- اگر از کارهاوفعالیتهای دیروز ت فیلمبرداری کرده باشند کدام قسمت آن فیلم را دوباره دوست داری ببینی؟چرا؟

 

۱۳-یک بازی که دوست داری نام ببر ودو قانون که باعث آزار دیگران نشود برای آن بنویس:

نام بازی......................

قانون ۱:.....................................................................

قانون ۲-.....................................................................

۱۴-کامل کن:

در مسجد...............................................................................................

............................................................................................................

...........................................................................................................

..........................................................................................................

معیار ارزشیابی:

دانش آموزان می توانند اطلاعات خود در باره ی مسجد را به صورت یک انشای کوتاه بنویسند



تاريخ : چهارشنبه ٢۳ فروردین ۱۳۸٥ | ٤:٠۸ ‎ب.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()

باسمه تعالی

    یکی از موضوعات مهم نگرشی - عملکردی در دوره ابتدایی درس هدیه های آسمانی است .

    از آنجایی که در طراحی آموزشی هر درسی ارزشیابی آن مبتنی بر اهداف مورد نظر انجام می گیرد ، شیوه ارزشیابی درس هدیه های آسمان نیز میزان تحقق اهداف نگرشی و عملکرد مورد انتظار در فراگیران را می سنجد

    به همین منظورگروه آموزشی پایه پنجم و چند پایه استان اصفهان با توجه به تاکید کارشناسی سنجش و ارزشیابی تحصیلی و تربیتی سازمان و بخشنامه های مربوط ، در خصوص برگزاری آزمون کتبی ( مداد - کاغذی ) این درس ، اقدام به طراحی نمونه سوالات پیشنهادی آزمون های عملکردی ویژه این درس نموده است . 

    شایسته است همکاران محترم ضمن مطالعه (( مقدمه ای در خصوص تعریف و انواع آزمون های عملکردی )) و سوالات پیشنهادی ، در طراحی آزمون کتبی ویژه این درس به موارد مطرح شده عنایت خاص نمایند .

امید است این اقدام بیش از پیش زمینه ساز بروز خلاقیت های همکاران عزیز در طراحی سوالات عملکردی گردد .

* توجه : سوالات تا آخر درس 12 طراحی شده است و نظر به آموزش پیمانه ای - موقعیتی درس هدیه های آسمان امکان جابه جایی موضوع و سوالات مورد نظر می باشد .

تعریف آزمون عملکردی :

بنا به نظر ثرندایک و همکاران ( 1991 ) آزمون عملکردی ، آزمون بسیار معتبری است که تاکید بر فرآیندهای یادگیری فراگیر در سطوح مختلف تحصیلی دارد . استفاده از این شیوه در سنجش دانش آموزان بسیار تازه است و دلیل اصلی توجه به این نوع سنجش را علاقه روز افزون به استفاده از اصول روانشناسی شناختی در کلاس درس و نیاز به پرورش فرآیندهای عالی فکری و مهارت های تفکر انتقادی دانسته اند . 

نظریه های شناختی جدید بر جنبه های فکری و خود نظم دهی فراگیر تاکید می کنند . بنابر این امروزه توجه بیشتر معطوف به این است که چگونه فراگیران دانش را تفسیر می کنند و به کار می گیرند تا مسائل پیچیده را حل کنند . این گونه مهارت ها با آزمون های عینی و سنتی مثلا آزمون چند گزینه ای قابل سنجش نیستند . هنگامی که فعالیت های عملی و آزمون های عملکردی جای خود را در برنامه ی سنجش فراگیر باز کند ، به دانش آموز و والدین او این پیام را می دهد که آموخته ها زمانی ارزش دارد که از محدوده ی ذهن خارج شده و در عمل به کار گرفته شود .

برای طراحی آزمون های عملکردی در هر درس و موضوع ابتدا باید شناسنامه و هدف های درس تهیه گردد  . سپس با توجه به حدود انتظار معلم از فراگیر ، دانش آموز ایده ها ، راه حل و شیوه ی کار را در برگه ارزشیابی ارائه نماید . سیستم نمره گذاری نیز باید با توجه به معیارهای مورد نظر باشد . مانند : آیا پاسخ در حدود انتظارات و اهداف مورد نظر در سوال هست ؟ آیا نتیجه گیری صحیحی به عمل آمده است ؟ آیا در پاسخ نظم فکری و کاری وجود دارد ؟ آیا دانش آموز به تمام جنبه های مساله توجه نموده است ؟

در تعیین معیارها و میزان نمره در نظر گرفته شده قضاوت معلم و یا حتی در مواردی نظر خود شاگرد نیز مهم می باشد .

شایسته است در تعیین معیارها و سنجش آن ها میزان پیشرفت فراگیر در مقایسه با خودش و سطح توانایی ها و تلاش او در نظر گرفته شود .

انواع آزمون های عملکردی :

1- آزمون عملکرد کتبی                    2- آزمون شناسایی                       
 3- آزمون عملکردی در شرایط شبیه سازی شده
          4- نمونه کار

همکاران محترم جهت اطلاعات بیشتر می توانند به کتاب ارزشیابی در خدمت آموزش تالیف طاهره رستگار مراجعه نمایند .

مواردی  که با علامت ستاره مشخص شده است خطاب به همکاران و معلمان عزیز می باشد .

**************************************************************************************

سوالات پیشنهادی آزمون هدیه های آسمان پایه پنجم ابتدایی :

1- ای خدای مهربان مطمئن هستم که تو هستی زیرا ..................................

* تعیین حدود انتظار : حداقل دو جمله بنویسید .

* تعیین ملاک ارزشیابی نمونه : هر جمله صحیح و مربوط به موضوع نیم تا یک نمره بنا به نظر معلم

2- کتاب هدیه های آسمان خود را باز کن . دو بیت شعر از آن انتخاب کن و با خط زیبا بنویس .

- این شعر در باره ی چیست ؟  * برخی از همکاران محترم ممکن است از فراگیران بخواهند شعر را از حفظ بنویسند .

- دلیل انتخاب خود را بنویس .

* تعیین ملاک ارزشیابی نمونه : به کارگیری تلاش برای زیبا و تمیز نویسی
 نیم نمره ، انتخاب شعر نیم نمره ، بیان دلیل نیم نمره و ...
 

3- قصه یا خاطره ای بنویس که در آن خداوند به موجودی گرفتار کمک کرده باشد .

* تعیین ملاک ارزشیابی نمونه : بیان هر قصه یا خاطره خودساخته یا واقعی یک نمره حداکثر در 4 یا 5 جمله که با موضوع مربوط باشد .

4- انتخاب یک داستان :

* همکاران محترم می توانند داستانی را انتخاب و به شیوه های زیر برای فراگیران سوال طرح نمایند :

- داستان را نام گذاری کن .

- چه نتیجه ای از این داستان می گیری ؟

- احساس خود را نسبت به داستان بنویس .

- از کدام قسمت داستان بیشتر لذت بردی ؟یک جمله از آن را بنویس .

5- خودت را به جای او بگذار و جواب بده .

امین دیر به مدرسه رسید . معلم از او پرسید چرا دیر آمدی ؟
او گفت زیرا ..........................

معلم پرسید چرا این اتفاق افتاد ؟ او گفت زیرا ..............................

معلم پرسید چرا این اتفاق افتاد ؟ او گفت زیرا ..............................

* همکاران محترم پاسخ سوال باید با توجه به سوال و اتفاق قبلی داده شود .

6- برای دو ساعت وقت خود برنامه ریزی کن .

7- یکی از اموال عمومی در مدرسه را نام ببرید .

بهترین روش های استفاده از آن را بنویسید . حداقل چهار مورد

8- در مکان های زیر یک نمونه اسراف نام ببر و برای هر کدام سه پیشنهاد بده که چگونه می توان از اسراف جلوگیری کرد ؟

در خانه : نمونه اسراف ...................      در مدرسه : نمونه اسراف .................

پیشنهادها           1-                                پیشنهادها           1-    

 برای جلوگیری   2 -                                برای جلوگیری         2-

 از اسراف :          3-                                 از اسراف :          3-

9- معنای کلمه توحید را بنویسید .

یک کلمه هم خانواده برای آن بنویس .

در کجاها این کلمه را شنیده ای ؟

10 - عید غدیر خم برای ما مسلمانان روز بسیار خوبی است .
زیرا ................................

* حداقل در دو جمله

11- جملات مربوط را به هم وصل کنید .

oبرنامه ریزی                1  خدا بی نیاز است

oالله صمد                    2  محمد مداد نیمه تمام خود را دور انداخت .

oقل هو الله احد          3  مریم دو روز قبل از امتحان ریاضی تمام اشکالات خود را از معلم پرسید .

oاسراف                      4  بگو خدا یکتا است .

12- از دفتر نیمه تمام سال قبل خود چه استفاده هایی می توانی بکنی ؟ حداقل دو جمله

* معیار ارزشیابی : حداقل دو جمله نمره کامل ، بیش از دو جمله ی با انعطاف و غیر تکراری هر مورد 25/. اضافه گردد .

13- این کتاب کلامی است پر از حکمت ، هدیه ای است از آسمان ، کتابی است که بوی خدا می دهد .

- نام این کتاب چیست ؟

- این کتاب چه ارتباطی با کتاب درسی شما (( هدیه های آسمان )) دارد ؟

* معیار ارزشیابی : نام قرآن 5/. نمره - بیان هر گونه ارتباط منطقی 5/. نمره

14- کتاب درسی قرآن خود را باز کن . یک پیام قرآنی انتخاب کن ، معنی آن را بنویس ، یک مورد کاربرد آن در زندگی روزمره ات را بنویس .

15- طبق بحث و گفتگوی کلاسی به نظر تو حضرت علی (ع) چه ویژگی هایی داشت که شایسته جانشینی حضرت محمد (ص) شد ؟          

16- صفحه ......... ( به طور مثال 33 ) کتاب را باز کن ، متن را بخوان و تصویر را با دقت نگاه کن . نظر خودت را بنویس .

17- کامل کن .

رفتار مردم قبل از اسلام :                  1-                              2-

رفتار مردم بعد از اسلام :                  1-                               2-

18- با توجه به تصویر                                                                                                                  

دو مورد اسراف نام ببر

دو مورد راه های جلوگیری از اسراف را بنویس .

* معیار ارزشیابی : موارد در ارتباط با موضوع تلفن ، دقت ، هزینه ، .... باشد . 

 

همکاران محترم ارسال پیشنهادها ، انتقادات یا هر گونه نمونه سوال به گروه آموزشی استان ( پایه پنجم و چند پایه ) موجب امتنان خواهد بود .

با تشکر * بهمن ماه 84

گروه آموزش پایه پنجم استان : محمدرضابهرامی - سعیدحقی - مجیدعابدینی - زهرا آزاده

گروه آموزشی چند پایه استان : حمید قادریان - الهه عرفا و با همکاری رضوان نامجو

 



تاريخ : دوشنبه ۱٠ بهمن ۱۳۸٤ | ۳:٠٠ ‎ب.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()
.: Weblog Themes By VatanSkin :.