نوشتن اهداف کلی و اهداف عینی

 

قبل از اینکه ارزیابی عملکردی و یا دستورالعمل نمره گذاری نوشته شده و یا انتخاب شوند, معلم باید به وضوح هدف از فعالیت را تعیین کند. همانند هر ارزیابی دیگری , اهداف کلی و اهداف عینی باید به وضوح نوشته شوند تا تدوین ارزیابی عملکردی و دستورالعمل نمره گذاری را هدایت کنند. « اهداف کلی» عباراتی کلی از نتایج مورد انتظار دانش آموز هستند و «اهداف عینی » به اهدافی در رفتارهای قابل مشاهده تقسیم می شوند (راجرزو سندو, 1996) . سوالاتی نظیر »مشتاقم چه اطلاعاتی در خصوص دانش و مهارت های دانش آموزان کسب کنم؟ » فعالیت چه محتوا , مهارت ها و دانشی را باید ارزیابی کند؟ ‌» و چه مدارک و شواهدی را برای ارزشیابی دانش و
مهارت های مناسب لازم دارم؟ »‌, می تواند ما را در شناسایی اهداف کلی و اهداف عینی خاص کمک کند.

 

توصیه هایی برای نوشتن اهداف کلی و اهداف عینی

 

1.       بیان اهداف کلی و اهداف عینی توام با‌ آنها, باید مرکز توجه آموزش و ارزیابی باشد. به بیان دیگر, اهداف کلی و عینی بیان شده برای ارزیابی عملکردی , باید کاملا در راستای اهداف کلی و عینی آموزش باشد به طور ایده آل , بیان اهداف کلی و عینی قبل از فعالیت آموزشی ارائه می شود و آموزش و ارزیابی را هدایت می نماید.

 

2.      اهداف کلی و اهداف عینی , هر دو باید دانش و اطلاعاتی را که برای یادگیری دانش آموزان ارزشمنداند منعکس کنند. هم آموزش و هم ارزیابی از یادگیری دانش آموز, اعمالی ارادی هستند و باید از طریق طرحریزی هدایت شوند. اهداف کلی و اهداف عینی چارچوبی برای تدوین این طرح فراهم می کنند. با در نظر گرفتن رابطه حساس بین اهداف کلی و اهداف عینی و آموزش و ارزیابی , این اهداف ( اهداف کلی و عینی ) باید منعکس کننده نتایج مهم یادگیری باشند.

 

3.    رابطه بین هدف ارائه شده و اهداف عینی که آن هدف را توصیف می کنند, باید روشن و آشکار باشد. اهداف عینی چارچوبی را ایجاد می کنند که هدف ارائه شده تحت این چارچوب مورد ارزیابی قرار می گیرد . بنابراین اینجا باید رابطه روشنی میان بیان اهداف کلی و عینی که آن هدف کلی را تعریف می کنند, باشد.

 

4.    همه جنبه های مهم هدف ارائه شده باید از طریق اهداف عینی منعکس شوند. بار دیگر اهداف کلی و اهداف عینی چارچوبی برای ارزیابی دستیابی به هدف ارائه شده فراهم می کنند بنابراین اهداف عینی همراه با اهداف کلی , باید جنبه های مهمی از اهداف کلی منعکس نمایند.

 

5.     اهداف عینی باید نتایج قابل اندازه گیری دانش آموزان را توصیف کنند. از آن جا که اهداف عینی چارچوبی برای ارزشیابی فراهم می کند, به شیوه ای بیان شوند تا رفتار دانش آموزان را طوری معین کنند تا بر روی حصول و دستیابی به اهداف بزرگتر متمرکز باشد.

 

6.     اهداف کلی و عینی باید برای هدایت و راهنمایی در زمینه انتخاب فعالیت ارزیابی مناسب استفاده شوند. وقتی که اهداف کلی و عینی روی یادآوری دانش حقیقی تاکید می کنند ارزیابی چند گزینه ای یا کوتاه پاسخ, ممکن است مناسب تر و کارآمدتر از ارزیابی عملکردی باشد.

 

وقتی که اهداف کلی و عینی بر روی نتایج پیچیده یادگیری نظیر: استدلال, برقراری ارتباط,کار تیمی و غیره تاکید می کنند, ارزیابی عملکردی احتمالاً مناسب است (پرلمن, 2002).

 

نوشتن اهداف کلی و عینی در ابتدا ساده به نظر می آید, روی هم رفته این فرایند مقدمتاً  به تعریف واضح نتایج مطلوب دانش آموزان نیاز دارند بسیاری از معلمان در ابتدا در زمینه ایجاد اهداف کلی و عینی راهنما در زمینه آموزش و قابل اندازه گیری , دچار مشکل می شوند. منبعی عالی که بر روی چگونگی نوشتن اهداف عینی قابل اندازه گیری متمرکز است, کتاب گرونلند (2000) می باشد.

 

همچنین, نویسندگان دیگر در خصوص این موضوعات , در قسمتهایی که کارهای عظیم خود مطالبی را بیان کرده اند ( به عنوان مقال ایراشن , 2000 , 2001, آوستر هوف, 1999)

 

تدوین ارزیابی عملکردی

 

همانطور که از عبارت بالا بر می آید, ارزیابی عملکردی نیازمند تمرکز بر روی دانش یا مهارت های دانش آموزان است . ( ایراشن, 2000, 2001, برالدی , 1998, پرلمن , 2002)

 

ارزیابی های عملکردی می تواند در اشکال بسیار متفاوت , شامل فعالیت های کتبی و شفاهی , گروهی و فردی باشند.

 

عاملی که ارزیابی های عملکردی را از دیگر فعالیت های واکنشی توسعه یافته متمایز می نماید این است که آنها از دانش آموزان می خواهند از دانش خود در یک زمینه ویژه استفاده کنند ( برالدی, 1998, ویگنیز, 1993).

 

معلم از طریق مشاهده یا تحلیل واکنش دانش آموز, می تواند آنچه که دانش آموز می داند , آنچه را که نمی داند و تصورات غلط دانش آموز با توجه به هدف ارزیابی را تعیین کند.

 

توصیه هایی برای تدوین ارزیابی عملکردی

 

1.       عملکرد انتخاب شده باید فعالیت با ارزشی را منعکس کند. بر طبق نظر (ویگنیز 1990) همیشه بهترین آزمون ها به معلمان و دانش آموزان , به یک اندازه در خصوص نوعی از فعالیت که از اهمیت بیشتری برخوردار است, آموزش
می دهند. این آزمون ها , معلمان و دانش آموزان را توانا ساخته , به آنها قدرت دور اندیشی را می دهند و تنها به عنوان منعکس کننده در آزمون های پیشین نیستند. وی کاربرد تکالیفی را توصیه می کند که شبیه فعالیت های نیروهای انسانی هستند. (به عنوان مثال:  گزارشات پروژه ای و ارائه آنها , نوشتن
خلاصه های حقوقی , جمع آوری تحلیل کردن و کاربرد داده ها در اتخاذ و تایید تصمیمات) به عبارت دیگر ارزیابی های عملکردی به دانش آموزان اجازه
می دهند که مهارت ها و دانش خود را در پاسخ به موقعیت های واقعی , به نمایش در آورند ( ایراشن, 2000, 2001, ویگنیز 1993).

 

2.      انجام و تکمیل ارزیابی هایی عملکردی باید تجربه یادگیری با ارزشی را فراهم کند. ارزیابی های عملکردی نیازمند زمان بیشتری برای اجرا, نسبت به اشکال دیگر ارزیابی هستند. سرمایه گذاری بر روی زمان کلاس باید به سود بالاتر و نتیجه بهتر منجر شود. این سود باید هم شامل افزایش فهم معلم از آنچه که دانش آموزان می دانند و می توانند انجام دهند , هم شامل افزایش دانش شاگردان از آموزش ها و محتوای  در نظر گرفته شده شود.

 

3.    ارائه اهداف کلی و اهداف عینی باید به طور آشکار و در راستای نتایج قابل
اندازه گیری فعالیت عملکردی باشد زمانی که تکلیفی انتخاب می شود می توان لیستی (فهرستی) از چگونگی تطبیق اجرا تکلیف با اهداف کلی و عینی مطلوب را فراهم نمود. اگر چگونگی تطبیق عملکرد دانش آموز با اهداف کلی و عینی مطلوب, آشکار و روشن نیست, تکلیف باید تنظیم شده و یا تکلیف جدیدی انتخاب شود .

 

4.    تکلیف نباید متغیرهای نامربوط یا در نظر گرفته نشده را بررسی کند. تکلیف را بررسی  کنید و فکر کنید که آیا عناصری از تکلیف وجود دارند که به طور مستقیم در اهداف کلی و اهداف عینی ترسیم نمی شوند و با‌ آنها مطابقت ندارند. آیا دانش در انجام تکلیفی که متناقص با هدف است ضروری است ؟ آیا فقدان این دانش , دانش آموزان را از انجام تکلیف, بنا به دلایلی که با هدف تکلیف موافق نیستند , باز می دارد؟ اگر چنین عواملی وجود دارد, ممکن است نیازمند تغییراتی برای تکلیف و یا انتخاب تکلیف جدیدی باشیم.

 

5.     ارزیابی هایی عملکردی باید بی طرفانه و دور از تعصب باشند. ارائه تکلیف باید جدای از کلیشه های جنسی و نژادی باشد. به علاوه تکلیف نباید تنها برای گروه خاصی از دانش آموزان سودمند باشد. برای مثال , تکلیفی که بشدت با آمارهای بیسبال وزین شده است. ممکن است بطور غیر عادلانه , برای دانش آموزان شیفته بیسبال , سودمند باشد.

 

توصیه های ارائه شده در بالا, از منبعی گسترده تر و وسیع تر در خصوص ساخت ارزیابی های عملکردی اقتباس شده است. علاقمندان در این زمینه می توانند برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص فرآیند تدوین از دیگر مقالات موجود در این مجله (مثلاً  براالدی, 1998 , رابر , 1996, ویگنیز, 1990) و یا کتابهایی در خصوص این موضوع (مثل ویگنیز 1993, 1998) استفاده نمایند.

 




تاريخ : یکشنبه ٩ مهر ۱۳۸٥ | ٢:٢٤ ‎ب.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()