بیش فعالی

بیش فعالی یک مشکل پزشکی است که باعث می شود بیمار نتواند توجه کند

واعمال را بدون فکر انجام دهد

                       

                        اختلال بیش فعالی و کمبود توجه (ADHD)  یک عارضه رفتاری است که کودک مبتلا به آن درتمرکز و دنبال کردن دستورات دچار اشکال است . این اختلال نوعی بیماری است که باعث می شود تمرکز کردن براعمال فرد برایش مشکل باشد.

                        بیش فعالی یک مشکل پزشکی است که باعث می شود بیمار نتواند توجه کند واعمال را بدون فکرانجام می دهد.

* انواع پیش فعالی :

1-       نوع غالباً بی توجه (ADHD)

2-      نوع غالباً بیش فعال (‌تکانشگر)

3-     نوع مرکب

کودکان مبتلا به نوع اول بیش فعالی درتوجه ودقت و تمام کردن کارها مشکل دارند و کودکان حواس پرت و آشفته ای هستند . محققان دریافته اند که این کودکان درانجام کارهای تحصیلی نیز مشکل دارند.

درنوع بی توجهی کودک بیشتری مشکل را درنگهداری توجه وتمرکز دارد. به نظر می رسد که او هیچ توجهی به صحبت های طرف مقابل نمی کند , دراتمام کارهایش حتی آن کارهایی که خودش دوست دارد مشکل دارد. به جزییات بی توجه است . هنگام بازی یا انجام تکالیف تمرکز کافی ندارد ,  ‌وسایل خود را مدام گم می کند یا درخانه و مدرسه جا می گذارد  , دختران بیشتر از پسران به این نوع اختلال دچارمی شوند.

                        درنوع پرتحرکی / تکانشگری , کودک بسیار پرتحرک بوده وعمدتاً دست به کارهای خطرناک از جمله بازی با وسایل برقی , ‌بالا رفتن ازدیوار یا کمدها و... می زند . پرحرف است . رفتارهای پرخاشگرانه از خود نشان میدهد . دائماً می خواهد جلب توجه کند . سرجای خود مدام وول می خورد , حرکت های بی جا از خود نشان میدهد , ‌با دست هایش زیاد بازی می کند , برای انجام هرکاری عجله دارد و همیشه درحال دویدن است این نوع اختلال بیشتر درپسران دیده می شود.

* همه گیر شناسی :

                        به نظر می رسد این اختلال در 3 تا 5 درصد از کودکان درسنین مدرسه رواج داشته باشد , ‌پژوهش ها حاکی ازآن است که پسران بیشتر از دختران (‌نسبت 3 به 1 و یا 5 به 1 ) به این اختلال مبتلا می شوند همچنین این اختلال درزایمان اول به شرط پسربودن نوزاد ( تاثیر جنسیت ) و خانواده هایی که والدین آن ها دچار مصرف مواد مخدر , ‌اختلال اجتماعی , اختلال بیش فعالی و ... هستند شایع تراست .

* سبب شناسی :

-      کاهش برخی مواد شیمیایی خاص درمغز (‌مثل گلوکز و قند )

-      آسیب های مغزی نظیر مسمومیت ناشی از سرب

-      آسیب های دوران جنینی و عوامل عصب شناسی

به سایر موارد مقاله در قسمت ادامه ی مطلب؛توجه نمایید


* وراثت :

-      عوامل روانی اجتماعی نظیر محرومیت ازمادر (‌کودکان پرورشگاهی ) محیط های اضطراب زادرخانه و مدرسه , کودکان طبقات پایین اجتماع و خانواده های از هم پاشیده

-      متغیرهای محیطی

-      مصرف بیش از حد بعضی از مواد دررژیم های خاص غذایی ( مثل مصرف بیش از حد رنگ های خوراکی و شکر )

-      حساسیت غذایی

چگونگی درمان :

                        آنچه بیشترین تاثیر را برروند وتاثیر درمان می گذارد تشخیص به موقع وزود هنگام اختلال و ارجاع سریع کودک به پزشک متخصص است که امکان کاهش آسیب را فراهم می سازد.

*  دارودرمانی :

                        داروهای محرک دردرمان بیش فعالی به مقدار زیادی مورد استفاده قرار می گیرند به علاوه بی خوابی ,‌ خلق ملالت بار , ‌کندی درک پیشرفت رشد و وزن توام با بی اشتهایی ,‌تهوع , سردرد و حتی توهمات حسی از یک طرف و نگرانی سوء مصرف دارو دردرمان کودکان مبتلا به این اختلال از سوی دیگر تلاش های جدیدی را طلب می کند.

                        دارو درمانی باید زمانی به کارگرفته شود که مداخلات درمانی دیگر امتحان شده باشند و خانواده نتواند درآموزش کنترل کودک شرکت کند . کودک فوق العاده غیرقابل کنترل باشد و سابقه تیک عصبی ,‌اختلال ,‌  روان پریشی و اختلال تفکرنداشته باشد و مهمتر اینکه امکان بررسی وارزیابی تاثیرات دارو وجود داشته باشد.

*  رفتار درمانی :

                        تقویت مثبت رفتارهای عادی توسط معلمان ووالدین به همراه بی توجهی و تند مزاجی ها و پرخاش جویی های کودک و تمهیدات رفتاری – شناختی , مجموعه درمانی موثری را تشکیل می دهند . دررویکرد رفتاری شناختی ,‌کودک خود کانون تغییرات خویش است و با خودگردانی , طی مشاهده خود به مقابله با بی اختیاری و کمبود توجه و فقدان نگرش آگاهانه می پردازد . به نظر می رسد ترکیب دارو ودرمان با درمان های رفتاری – شناختی , موفق ترین روش دردرمان این اختلال باشد . روش های رفتاری درمانی زیر برای درمان پیشنهاد
می شود:

-      مشاوره فردی ,‌گروهی یا خانوادگی

-      برنامه ریزی آموزش ( مخصوص دانش آموزان بیش فعال ) رژیم غذایی ( کم کردن شکر ورنگ های مصنوعی از برنامه غذایی )

* توصیه هایی به معلمان :

-      معلمان باید میزان عیب جویی و انتقاد از این دانش آموزان را تاحداقل ممکن کاهش دهند.

-      میزان توجهشان به این کودکان باید متناسب بوده و کم وزیاد نشود .

-      باید همکاری مداوم و لازم را در برنامه اصلاحی کلاس داشته باشند.

-      ایجاد یک رابطه عاطفی بسیار سازنده و مثبت بین معلم ودانش آموزان بیش فعال ضروری است .

-      برقراری ارتباط میان مشاور مدرسه , مدیر ,‌ والدین کودکان ,‌روان شناس و روان پزشک کودک موثر است .

-      مسلماً تدریس و آموزش به این دانش آموزان باید درموقعیت هایی باشد که توجه آنها به معلم است .

-      برای این دانش آموزان باید هربار ودرهرزمان فقط یک تکلیف تحصیلی تعیین کرد.

* توصیه هایی به والدین :

-      پیش بینی برنامه منظمی برای فعالیت های روزانه کودک مانند بیدار شدن , بازی کردن ووعده های غذا

-      آگاهی کودک از قوانین خانه ودرپی داشتن عواقب در صورت رعایت نکردن

-      نوشتن قواعد

-      تقویت با پاداش و تحسین رفتارهای خوب

هنگامی که به کودک خود دستوری می دهید , آهسته وواضح صحبت کنید و به سادگی سخن بگویید . بهتراست از کودک بخواهید که دستورات را تکرار کند.

-      نظاره کودک هنگام حضور درجمع دوستان

-                              بازخورد مثبت با کلام ودادن جایزه به واسطه تسلط برمهارت های اجتماعی برای کودکان مبتلا به بیش فعالی

-      تقدم تشویق برتنبیه

-      جدا دانستن رفتار ناپسند کودک از او

-      نشان دادن مداوم علاقه به او برای افزایش اعتماد به نفس کودک

-      ثبات وپایداری درانتظارات خود از کودک

-      فاصله گرفتن ازکشمکش

-      همکاری نزدیک با مدرسه و آگاهی از پیشرفت تحصیلی کودک

-      نادیده گرفتن تخلف های کودک

* توصیه هایی به بیش فعالان :

-                              سعی کنید مرتب ورزش کنید

-      به اندازه کافی بخوابید

-      با تمرین های آرام سازی , آرامش را به خود برگردانید

-      درصورت مصرف دارو دستورات پزشک را به دقت اجرا کنید.

-      درصورت بروز عوارض دارویی به پزشک خود اطلاع دهید و با او مشورت کنید./ج4

                                                                                                                                                                                                                                                                                                     معاونت آموزش عمومی استان اصفهان

              کارشناسی مشاوره دوره عمومی -  تیرماه 87



تاريخ : دوشنبه ۱٧ تیر ۱۳۸٧ | ۱٠:٠٢ ‎ق.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()