ارزشیابی برای یادگیری

 

ارزشیابی از کلاس به نحوی که دانش آموزان نیز در آن دخالت داشته باشند و افزایش یادگیری یکی از هدف‌های آن باشد، به جای آن که فقط ارزشیابی دانش آموزان باشد، می‌تواند شور و شوق یادگیری را در آنان تقویت کند. دانش‌آموزان در این نوع ارزشیابی یاد می‌گیرند از اطلاعات ارزشیابی برای مدیریت فرایند یادگیری خود استفاده کنند. با به کار بستن آن چه که از آن با عنوان ارزشیابی برای یادگیری یاد می‌کنیم، آموزگاران یافته‌های پژوهش روشنی را دنبال می‌کنند که حاکی از تأثیر ارزشمند آن بر میزان پیشرفت یادگیری دانش‌آموزان است.

  ارزشیابی از کلاس درس را به عنوان بخش سالمی از یاددهی کارآمد و یادگیری موفقیت آمیز در نظر بگیرید. در زمانی که ارزشیابی‌های بیرونی فراگیر، مورد توجه و پشتیبانی سیاست گذاران آموزشی است، آموزگاران زیادی دریافته‌اند که چه گونه با استفاده از ارزشیابی‌های روزانه کلاسی، می‌توان در دانش آموزان شور و شوق آموختن ایجاد کرد و آنان را برای هدف‌هایی فراتر از ارزشیابی آماده ساخت. در حقیقت، به جای آن که ارزشیابی را علت موفقیت بدانیم، شاخص موفقیت مدرسه در نظر می‌گیریم. متاسفانه، آن چه که در روش‌های سنتی ارزشیابی لحاظ نمی‌شود، استفاده از آن به عنوان ابزاری در جهت پیشرفت موفقیت‌های تحصیلی بیشتر دانش آموزان است.

  روش مرسوم این است که آموزگار پس از تدریس مطلب، امتحان می‌گیرد و آموزگار و کلاس بدون توجه به دانش‌آموزان ناموفق، یعنی کسانی که در مدت زمان معین و سلسله مراحل طی شده مطلب را نیاموخته‌اند، پیش می‌روند و ضعیف‌ها را در رتبه‌های پایین جا می‌گذارند. در واقع، پایه‌ی این گونه ارزشیابی بر عقیده منسوخی است: برای این که دانش‌آموزان بهتر یاد بگیرند باید نگرانی آنان را افزایش دهیم و این کار باید با مقایسه کردن آنان با هم کلاسی‌های موفقشان با هدف ایجاد انگیزه برای عملکرد بهتر انجام شود.

  بر خلاف این برداشت، ارزشیابی برای یادگیری طی فرآیند یاددهی و یادگیری انجام می‌شود، نه پس از آن و تأکید اصلی بر پیشرفت مداوم یادگیری در همه‌ی دانش‌آموزان است. در واقع، آموزگاری که از روش ارزشیابی روزانه فعالیت‌های کلاسی استفاده می‌کنند تا دانش‌آموزان را به طور مستقیم و عمیق در فرآیند یادگیری فردی خود شرکت دهند، سبب افزایش اعتماد به نفس آنان و ایجاد انگیزه برای یادگیری بیشتر می‌شوند؛ زیرا تأکید اصلی این روش به جای القای احساس شکست، بر موفقیت و پیشرفت دانش آموزان است. در این الگوی آموزشی، ارزشیابی دانش‌آموزان، به جای آن که فقط برای سنجش و نمره دادن به دانش‌آموزان طراحی شده باشد، نوعی ابزار آموزشی برای ارتقای یادگیری است. به علاوه، وقتی دانش‌آموزان در ارزشیابی شرکت داده می‌شوند، به ارزشیابی بیشتر به این صورت نگاه می‌کنند که معلم می‌خواهد به آنان چیزی یاد بدهد نه این که از آنان امتحان بگیرد.

 

  منبع: آموزگار حرفه‌ای

  Stephen Chappuis and Richard J. Stiggins , Educational Leadership , September 2002



تاريخ : سه‌شنبه ۱٤ اسفند ۱۳۸٦ | ٢:٤٧ ‎ب.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()