زمین به دور خود می‌چرخد. زمین همزمان با این که به دور خورشید در حال چرخیدن است به دور خودش نیز می‌گردد. همه پدیده‌های طبیعی نظیر روز و شب، تغییر فصول و تغییر سال نیز ناشی از این چرخش‌هاست. برای این که بتوانیم گذشت زمان را تحت تعقیب قرار دهیم از ابزارهایی نظیر تقویم، ساعت یا تقسیم مناطق مختلف زمین به مناطق جغرافیایی که در نصف‌النهار مشخصی واقع شده و نسبت به هم اختلاف زمانی دارند، استفاده می‌کنیم.

 

در حقیقت برای تقسیم سطح زمین به مناطق جغرافیایی با داشتن ساعت زمانی یکسان از مدار نصف‌النهار یا مدارهای طولی که به موازات آن رسم می‌شوند‌، استفاده می‌کنیم و براساس موقعیت این مناطق ساعتی را به عنوان مبدا زمانی برای آنها در نظر می‌گیریم. به این ترتیب وقتی در جهت شرق به منطقه‌ای دیگر سفر می‌کنیم با عبور از هر منطقه جغرافیایی که از آن به عنوان Time zone نام برده می‌شود یک ساعت به زمان افزوده خواهد شد و این در حالی است که وقتی در جهت غرب سفر می‌کنیم به عکس با عبور از هر Time zone یک ساعت زمان به عقب کشیده خواهد شد. روز و شب، تغییر فصول، به پایان رسیدن سال و آغاز سال جدید همه و همه نتیجه و پیامد حرکت زمین به دور محور خودش و همچنین حرکت آن در مداری به دور خورشید هستند که در حقیقت می‌توان از آنها به عنوان مهم‌ترین تغییرات زمین نام برد. زمین در مدار بیضی شکلی در حرکت است که خورشید در مرکز آن واقع شده و از این رو فاصله زمین نسبت به خورشید با عبور از قسمت‌های مختلف این مدار که حدود یک سال به طول می‌انجامد به صورت تدریجی تغییر می‌کند و همین موضوع موجب تغییرات فصلی می‌شود. گردش زمین به دور محور خودش 23 ساعت و 56 دقیقه به طول می‌انجامد که ما آن را به صورت تغییرات روز و شب احساس می‌کنیم و این در حالی است که گردش زمین به دور خورشید که معادل یک سال است 365 روز و 5 ساعت و 57 دقیقه به طول خواهد انجامید. اگرچه روزها و ماه‌ها در طول یک سال از طریق تقویم و ساعت قابل تقسیم‌بندی هستند، اما حقیقت این است که اندازه این واحدهای زمانی در محدوده اختیارات ما انسان‌ها نبوده و از فرهنگ‌ حاکم بر جوامع مختلف نیز تاثیرپذیر نخواهد بود. این واحدهای زمانی که همه ما در زندگی روزمره خود با آنها سر و کار داریم برگرفته از تغییرات طبیعی موقعیت زمین نسبت به خورشید است.

روز 20 یا 21 مارس در نیمکره شمالی مصادف با اعتدال بهاری و در نیمکره جنوبی مصادف با اعتدال پاییزی است. در این روز خورشید به طور مستقیم در نقطه مقابل استوا قرار می‌گیرد و طول شب و روز باهم برابر است. روز 20 یا 21 ژوئن نیز در نیمکره شمالی مصادف با انقلاب تابستانی و در نیمکره جنوبی مصادف با انقلاب زمستانی است. چنین تغییراتی ناشی از انحراف محور زمین است و به این ترتیب در تابستان طول روز و ارتفاع خورشید به بیشترین مقدار ممکن و در زمستان به کمترین مقدار ممکن می‌رسند. در روز 21 یا 22 سپتامبر که در نیمکره شمالی مصادف با اعتدال پاییزی و در نیمکره جنوبی مصادف با اعتدال بهاری است نیز طول روز و شب باهم برابر بوده و خورشید باز هم به طور مستقیم در مقابل استوا قرار می‌گیرد و بالاخره روز 21 تا 22 سپتامبر در نیمکره شمالی مصادف با انقلاب زمستانی و در نیمکره جنوبی مصادف با انقلاب تابستانی است و به این ترتیب گردش زمین به دور خورشید که معادل یک سال است به پایان خواهد رسید.

مریم وکیلی

منبع: britanica




تاريخ : یکشنبه ٧ فروردین ۱۳٩٠ | ٧:۳٥ ‎ق.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()