فراشناخت مفهوم مهمی در تئوری شناختی و شامل دو فرآیند اساسی است که هم زمان با هم اتفاق می افتد:

(یادداشت کردن پیشرفت در حین یادگیری))و دیگر((ایجاد تغییر در روشهای یادگیری))،در صورتی که مطلب خوب یاد گرفته نشود.

فراشناخت شامل خود سازماندهی،خودپاسخ دهی و ابتکار است.مهارتهای شناختی عبارتند از:


کنترل آگاهانه یادگیری، برنامه ریزی و انتخاب راهبردها،یادداشت کردن پیشرفت های یادگیری،اصلاح اشتباهات،تجزیه و تحلیل اثربخشی راهبردهای یادگیری و تغییر رفتاریادگیری و راهبردها در صورت نیاز.


*چگونه می توان بین یادگیرندگان مبتدی و یادگیرندگان با تجربه تفاوت قائل شد؟


اغلب یادگیرندگان مبتدی،کیفیت کار خود را بررسی نمی کنند و یا همچنان که پیشرفت می کنند،اصلاحات لازم را انجام نمی دهند و با یادگیری سطحی خشنود می شوند.یادگیرندگان مبتدی مشکل را عمیقاً مورد بررسی قرار نمی دهند و بین موضوعات ارتباط ایجاد نمی کنند.یادگیرندگان با تجربه از یادگیرندگان مبتدی آگاه ترند.اگر موفق به یادگیری مطلبی نشوند،از آن سطحی نمی گذرند و اشتباهاتشان را بررسی می کنند.


راهبردهای فراشناختی برای یادگیری موفقیت آمیز:


1)آگاهی:


-ارتباط دادن مطالب با اطلاعات قبلی


-تعیین هدف یادگیری


-در نظر گرفتن منابع شخصی(کتاب،دسترسی به کتابخانه،رایانه،مکان مطالعه)


-در نظر گرفتن نوع آزمون(کتبی و چند گزینه ای و...)


-در نظر گرفتن نحوه ارزیابی


-در نظر گرفتن سطح انگیزش خود


-تعیین سطح اضطراب خود


2)برنامه ریزی


:-ارزیابی زمان مورد نیاز برای انجام تکالیف


-زمان بندی و اولویت بندی مطالب مورد مطالعه


-تهیه چک لیست از چیزهای مورد نیاز


- سازماندهی مواد


-کاربرد راهبردهای یادگیری(خط کشیدن دور کلمه،مقایسه کردن،تهیه نمودار)


3)آگاهی یافتن از نتیجه یادگیری از طریق بازخورد به خود:


-فکر کردن درباره فرآیندهای یادگیری


-آگاهی یافتن از میزان یادگیری خود(از خود پرسیدن،امتحان گرفتن)


-فراهم کردن بازخورد برای خود


-حفظ تمرکز و انگیزش بالا


*چرا راهبردهای فراشناختی این قدر مهم اند؟


هرقدر دانش آموزان در به کار گرفتن راهبردهای فراشناختی مهارتهای بیشتری پیدا کنند،اعتماد به نفس آنان بیشتر می شود و در یادگیری مستقل تر عمل می کنند.استقلال و اتکا به خود باعث می شود که آنان بتوانند  نیازهای عقلی(هوشی)خود را بشناسند و پی بگیرند و دنیای اطلاعات پیرامون خود را کشف کنند.


(رشد تکنولوژی آموزشی شماره 8 اردیبهشت 86 )



تاريخ : دوشنبه ٤ امرداد ۱۳۸٩ | ٩:٤٩ ‎ق.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()