این که خلاقیت از کجا سرچشمه می گیرد و چه عواملی در بروز و ظهور آن دخیل هستند اتفاق نظری وجود ندارد هر یک از نظریه ها ، منشا و عوامل و فرایندهای مختلفی رادر این امر دخیل می دانند . به همین دلیل است که ارزشیابی ، ممکن است بر روی آن چیزی که فرد برای تولید خلاق انجام می دهد یا صفات خاص و مشخصات ویژه ی شخصیتی فرد یا بر روی ارزشیابی محصول این فرایند خلاقیت متمرکز گردد و یا ممکن است عوامل محیطی را نشان دهند که در آن ، کنش و اعمال فرد تعیین می کنند که چگونه و چرا خلاقیت رخ می دهد یا نمی دهد. تعاریفی که بر روی فرایند تاکید می کنند از تعاریف خیلی کلی تا جزیی را شامل می شود به طور مثال :گایسلین (1952 ghiselin) از تحول بینش یا بصیرت برای تولید یک ایده یا محصول خلاق و جدید تاکید دارد یا بارچیلیون ( barchilon 1961) از تحول انباره ی اطلاعات و ایجاد سریع ایده ها در روش های جدید سخن می گوید، گیلفور(Guilford 1956)از حساس بودن دربرابر مشکلات می گوید و... تمام این تعاریف که مربوط به فرایند هستند ، بر تولید تفکر واگرا تمرکز دارند . در نظر گیلفورد ، توانایی خلاق به معنی توانایی حس مشکلاتی است که نیازمند راه حل هستند و او افزایش احتمالی خلق و تولید راه حل ها را مد نظر داشت .لذا عملکرد خلاق وابسته به تفکر واگرا به ویژه کاربرد آن می باشد .تورن (Torrance e, paul)مشخصه ی اصلی فرد خلاق را عشق به کاری می داند که او مشغول انجام دادن آن است و به نظر می رسد که تمام صفات دیگر شخصیتی مانند پشتکار ، کنجکاوی ، جرات و غیره را در بر می گیرد .بسیاری از پژوهشگران سالیان سال است که پیوسته در جستجوی مشخصه های افراد خلاق هستند و بدین منظور ، فهرست هایی گرد آوری کرده اند که به نوبه ی خود می توانند برای تعیین توان خلاق افراد به کار روند . البته تک تک مشخصه های معین شده نمی توانند سبب بروز خلاقیت گردند . از سوی دیگر ، برخی به پیشرفت های قبلی فرد یعنی فرآورده یا محصول خلاق وی توجه دارند و تاکید می کنند که اگر این اتفاق ها قبلاً رخ داده باشد طبعاً می توان در آینده انتظار داشت که چنین فرایند خلاقی ادامه یابد .از این رو همان گونه که ملاحظه می شود ، اتفاق نظری در این خصوص که خلاقیت از کجا سرچشمه می گیرد وجود ندارد زیرا این مبحث ، مبحث نوپایی است .(رشد)



تاريخ : جمعه ۱٠ اردیبهشت ۱۳۸٩ | ٧:۱٧ ‎ب.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()