اگر به دانش آموزی با هوش و با استعداد برخورد شود که در کارنامه تحصیلی او نمرات درخشانی به چشم می خورد، ولی در درس دیکته افت امتیاز داشته باشد، باید دو عامل مرضی را جهت تبیین و توجیه این افت جست وجو کرد:


علت اول شایع است و آن، تراوش مایع در گوش میانی است که به قول عوام می گویند: پشت پرده آب جمع شده است.علت دوم کری کلمات است که شکل ویژه و خاصی، از زبان پریشی است.

 

الف) تراوش مایع در گوش میانی که به نام اوتیت میانی ترشحی نیز خوانده می شود. در سال های اخیر در دنیا عموماً و در کشور ما خصوصاً رواج و توسعه فزاینده ای در کودکان پیدا کرده و مسبب معضلات آموزشی و اختلالات یادگیری در کودکان پیش دبستانی و دانش آموزان شده است. آنچه مسلم است،این که، این عارضه در گذشته، آن چنان که امروزه گسترش پیدا کرده، وجود نداشته است. دو عامل را در فراوانی بیماری مؤثر پنداشته اند:نخست آنتی بیوتیک درمانی ناکامل برای التهاب حاد گوش میانی است و این نکته از دو چشمه، آب می خورد: یا والدین در تجویز آنتی بیوتیک توسط پزشک قصور می ورزند و یا آنتی بیوتیک را بدون تجویز پزشک خودسرانه مصرف می کنند. مورد اخیر را که به نام « خوددرمانی » معروف شده است، عامل بسیار شایعی برای شیوع عارضه قلمداد کرده اند. دوم، پیشرفت ابزار تشخیص در فناوری اودیولوژی است، مانند امپدانس اودیومتری و روش های نوین غربالگری در شناسایی سریع بیماری ها که بالطبع موجب افزایش فراوانی عارضه می شود.

 

در کودکانی که مکرراً دچار التهاب حاد گوش میانی می شوند، بزرگ بودن لوزه سوم عامل زمینه سازی است. تراوش مایع در گوش میانی در نزد چنین کودکانی به وفور یافت می شود. این کودکان، در منزل در شرایطی که همه به تلویزیون گوش می دهند، صدای تلویزیون را بالا می برند و یا در درس دیکته نمرات پائینی می گیرند.

پژوهش های صورت گرفته، نشان داده است که شناسایی و متعاقباً معالجه این کودکان، در پیشرفت درسی و علی القاعده در پیشرفت درس دیکته بسیار مؤثر بوده است.

 

درمان دارویی یا آنتی بیوتیک مؤثر به مدت کافی و در صورت شکست درمان دارویی، سوراخ کردن پرده و کشیدن مایعات چسبناک و گذاشتن لوله تهویه تأثیرات شگرفی بر جای می گذارد.

البته گروه دیگری از کودکان کم شنوا وجود دارند که ضایعات آنها، نه به گوش میانی، بلکه به مناطق ورای حلزونی مربوط می شود. این کودکان که تمایز کلمات ضعیف دارند، حتی با سمعک نیز نمی توانند به درجات خوبی از تمایز کلمات برسند و در درس دیکته مشکل پیدا می کنند. گرچه سمعک های دیجیتالی، امروزه کمک های شایانی به این کودکان کم شنوا کرده، ولی نتیجه های به دست آمده، نسبی بوده است، نه مطلق. در آزمون تمایز کلمات با ارایه کلمات تک هجایی و درخواست تکرار کلمات، این کودکان درصد امتیاز پایینی را کسب خواهند کرد. همین نکته برای درس دیکته که فی الواقع شکلی از آزمون تمایز کلمات محسوب می شود، صادق است.

 

ب) اما علت دوم عقب ماندگی از درس دیکته در دانش آموزان، که بسیار نادر است؛ زبان پریشی حسی (آفازی حسی) است که در شکل خاص و ویژه ای نمود می کند و به نام کری کلمات خوانده می شود.

چنین کودکانی برخلاف آنچه که امکان دارد برچسب کری و کودنی بخورند، نه کر هستند و نه کودن. آزمون های شنوایی در چنین کودکانی، طبیعی است و ضریب هوشی در نزد این کودکان، اگر بالا نباشد، پایین هم نخواهد بود.

در حقیقت این کودکان، دچار یک نوع اختلال مرکزی در شکنج گیجگاهی در حاشیه مرکز مربوط به درک شنوایی هستند که به درک کلمات نسبت داده می شود. (چنین اختلالی در حوزه بینایی به دشوار خوانی، نارسا خوانی یا دیسلکسی معروف است).

 دانش آموزانی که دچار این نوع اختلال یادگیری هستند، قادر به درک اصوات که از منابع مختلف تولید می شوند و از آن طریق منابع را هم شناسایی می کنند، نیستند. آنها صدای تکلم را می شنوند، ولی قادر به درک کلمات نیستند. لذا وقتی معلم دیکته می گوید کلمات را می شنوند، ولی کلمات در قشر مغز آنها نمی نشیند و شکل نمی گیرد و مفهوم نمی یابد. درست مثل آن که کودک دارد به یک زبان بیگانه که بدان آشنا نیست، گوش فرا می دهد. رفع این گونه اختلال و توانبخشی در این قبیل کودکان، همواره از توانبخشی اختلالات شنوایی دشوارتر است. گفته شده است که برای کمک بدین کودکان، می توان از تقویت پتانسیل های دیگر مغزی مانند درک بینایی و لمسی برای پوشش دادن ضعف درک شنوایی در جهت تقویت یادگیری بهره گرفت

.

پاره ای از اختلالات دیکته نویسی دانش آموزان، در زمره اختلالات یادگیری طبقه بندی می شوند و به راحتی با تمرین های خاص، قابل رفع اند.کتاب درمان اختلالات دیکته نویسی نوشته دکتر مصطفی تبریزی از جمله آثار قابل اعتنا در این زمینه است.

 

منبع:دکتر عبدالحمید حسین نیا(روزنامه همشهری)



تاريخ : چهارشنبه ۱٤ بهمن ۱۳۸۸ | ٩:۱٢ ‎ق.ظ | نویسنده : سیدمحمدرضا موسوی زاهد | نظرات ()